چیستی شهود اخلاقی (بررسی معنا و انواع شهود و شهود اخلاقی در آثار فیلسوفان)
نویسندگان
1 استادیار دانشگاه مفید قم.
2 دانشجوی دکتری دین پژوهی دانشگاه ادیان و مذاهب قم
3 استاد دانشگاه قم
doi
چکیده
این مقاله به تبیین اصطلاح «شهود اخلاقی» در فلسفه میپردازد. پس از تبیین معنای لغوی شهود و سیر تطور معنای این واژه در انگلیسی و فارسی، چهار معنای متداول شهود در فلسفه توضیح داده میشود: 1. شهود افلاطونی یا عرفانی؛ 2. شهود مبادی معرفت؛ 3. شهود کانتی؛ و 4. شهود تجربی. سپس به بررسی اندیشههای متفکران شهودگرا در قرن بیستم پرداخته میشود. در این بررسی، تلاش شده با تتبع در آثار برخی از مهمترین فیلسوفان اخلاق شهودگرا، دیدگاه آنان دربارۀ شهود اخلاقی بررسی شود و از این رهگذر، نشان داده شود که «شهود اخلاقی» در قرن بیستم چه ویژگیهایی داشته است. با برشمردن این ویژگیها مشخص میشود که شهود اخلاقی، نه شهود افلاطونی یا عرفانی است، نه شهود کانتی و نه شهود تجربی؛ بلکه «شهود اخلاقی» یکی از اقسام «شهود مبادی معرفت» است.
