واکاوی نگرش متخصصان در کیفیت فضایی یکپارچه در فضاهای عمومی روستایی
نویسندگان
1 گروه شهرسازی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی قزوین، قزوین، ایران.
2 گروه شهرسازی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی قزوین، قزوین، ایران.
3 گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد غرب، تهران، ایران.
doi
10.22059/jrur.2022.326315.1651چکیده
در دهههای اخیر پژوهشهای متعددی در رابطه با شکلگیری «کیفیت فضایی» انجام شده است؛ اما آنچه مشخص است، عدم توجه به رویکرد کلنگر آن در حوزه شهرسازی است. بر این مبنا تفکر «کیفیت فضایی» بهمثابه یک پایگاه نظری کلینگر و تأکید بر مقیاس فضای عمومی در روستاها، عرصه موضوع جدیدی را مطرح نموده است؛ لذا بهمنظور ارزیابی کیفیت فضایی در فضاهای عمومی روستایی، شناسایی شاخصها و معیارهای مؤثر بر آن هدف انجام این پژوهش است. این پژوهش دارای روش آمیخته (کمی - کیفی) است که بر حسب هدف بنیادی، به لحاظ ماهیت پژوهش، اکتشافی و از حیث گردآوری دادهها، توصیفی پیمایشی است. جامعه موردمطالعه 48 متخصص در حوزه (طراحی و برنامهریزی شهری، معماری، معماری منظر، جغرافیا و محیطزیست)، کارشناسان آمار، اقتصاددانان و جامعهشناسان است که از طریق پرسشنامه حاصل از تحلیل محتوای اسنادی و پیمایشی دلفی بهصورت غیرتصادفی شبکهای مورد پرسشگری قرار گرفتند. سه نگرش غالب برای متخصصان به ترتیب اولویت شامل کالبدی (زیباییشناسی)، عملکردی و معنایی است که بیشترین درصد واریانس تبیین شده مربوط به کالبدی (زیباییشناسی) با 76/12 درصد بوده که حکایت از اهمیت و ارجحیت این عامل دارد. شاخصهای استخراجی مراحل دلفی با استفاده از نرمافزار SPSS، از طریق تحلیل عامل کیو، محاسبه میانگین وزنی و انحراف معیار مورد تجزیهوتحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان میدهد سه معیار کیفیت فضایی برای متخصصین به ترتیب اولویت شامل معیارهای تناسبات بصری (36/4)، آسایش (22/3) و خاطرات و رویدادهای اجتماعی و فرهنگی (78/2)، بیشترین میانگین وزنی و بیشترین تأثیر از دیدگاه جامعه متخصصین در کیفیت فضایی یکپارچه از فضاهای عمومی روستا دارد.
