تحلیل محدودیت‌های توسعه صنایع کوچک‌مقیاس بخش کشاورزی (موردمطالعه: دهستان کاکاوند، استان لرستان)

نویسندگان

1 دانش‌‏آموخته دکتری، گروه جغرافیا و برنامه‏‌ریزی شهری، دانشکده جغرافیا، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.

2 دانشیار، گروه اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه لرستان، خرم‌‏آباد، ایران.

3 دانش‌‏آموخته کارشناسی ارشد، گروه GIS، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم تحقیقات، تهران، ایران.

doi
10.22059/jrur.2021.325730.1647
چکیده

برنامه‌‏ریزی برای توسعه‏‌یافتگی روستاهای کم‌‏برخوردار و از طرف دیگر، سادگی فناوری، نیاز به سرمایه کمتر، دوره کوتاه‌‏تر بازگشت سرمایه و دیگر مزایای صنایع کوچک‌مقیاس بخش کشاورزی ضرورت راه‌‏اندازی این گونه صنایع را بیشتر از قبل نمایان ساخته است. اگرچه مسیر راه‌‏اندازی این صنایع همیشه هموار نیست و با موانع مختلفی مواجه است. از این رو، این تحقیق با هدف شناسایی و ‏تعیین عوامل بازدارنده راه‌‏اندازی صنایع کوچک‌مقیاس بخش کشاورزی انجام شد. جهت شناسایی عوامل بازدارنده، 20 مصاحبه نیمه‏‌ساختاریافته با صاحب‏‌نظران استانی انجام شد. تحلیل داده‌های گردآوری شده از مصاحبه‌‏ها، منجر به شناسایی 41 مفهوم، در قالب 7 دسته کلان موانع شد. سپس از تکنیک دلفی - فازی دومرحله‌ای برای دستیابی به توافق گروهی بین صاحب‏‌نظران و رتبه‌‏بندی عوامل بازدارنده استفاده شد. طبق نتایج تکنیک دلفی - فازی عوامل بازدارنده راه‌‏اندازی صنایع کوچک‌مقیاس بخش کشاورزی در دهستان کاکاوند شهرستان دلفان در 5 دسته طبقه‌بندی شدند. موانع مالی - اعتباری با میانگین کل فازی‌‏زدایی (442/0) در اولویت اول عوامل بازدارنده راه‌‏اندازی صنایع کوچک‌مقیاس بخش کشاورزی قرار گرفت. همچنین موانع اداری - سیاستی با میانگین کل فازی‏‌زدایی (426/0)، کمبود نیروی انسانی آموزش‌‏دیده و کارآفرینان محلی با میانگین (417/0)، نبود روحیه مشارکتی، فردی و اجتماعی جامعه محلی برای سرمایه‏‌گذاری با میانگین کل فازی‏‌زدایی (407/0) و سرمایه‌‏گذاری ضعیف داخلی و خارجی با میانگین کل فازی‏‌زدایی (397/0) در رتبه‏‌های بعدی قرار گرفتند. تأمین اعتبارات لازم، کاهش بروکراسی اداری و موانع سیاستی، ارائه آموزش به روستائیان و تقویت مشارکت آنان و نیز جلب سرمایه‏‌گذاران داخلی و خارجی برای راه‌‏اندازی صنایع کوچک‌مقیاس بخش کشاورزی پیشنهاد اساسی تحقیق حاضر است.