تعیین الگوی بهینه اشتغال در پهنههای روستایی شرق گیلان
نویسندگان
1 استادیار، گروه مطالعات ناحیهای، پژوهشکده محیطزیست، جهاد دانشگاهی گیلان، رشت، ایران.
2 کارشناسی پژوهشی، گروه مطالعات ناحیهای، پژوهشکده محیطزیست، جهاد دانشگاهی گیلان، رشت، ایران.
3 مربی، گروه مطالعات ناحیهای، پژوهشکده محیط زیست، جهاد دانشگاهی گیلان، رشت، ایران.
4 استادیار، گروه مطالعات ناحیهای، پژوهشکده محیطزیست، جهاد دانشگاهی گیلان، رشت، ایران.
5 کارشناسی پژوهشی، گروه مطالعات ناحیهای، پژوهشکده محیطزیست، جهاد دانشگاهی گیلان، رشت، ایران.
doi
10.22059/jrur.2022.329316.1668چکیده
برنامهریزی کاربری زمین در شرایط عدم اطمینان نیازمند تخصیص بهینه اراضی به کاربریهای سازگار و ناسازگار با محیطهای طبیعی و انسانی است. هدف این تحقیق تعیین محدوده عرصههای روستایی و طبیعی در شرق استان گیلان به منظور تنوعبخشی به اشتغال پایدار روستایی است. سطح جغرافیایی این تحقیق کل پهنه جغرافیای روستایی شرق گیلان و جامعه آماری شامل کارشناسان و مجریان حوزه برنامهریزی روستایی در استان گیلان بوده که از بین آنها به روش هدفمند با 83نفر مصاحبه عمیق صورت گرفته و حد کفایت حجم نمونه نیز بر اساس تکرار یا اشباع نظر در نظر گرفته شد. برای تجزیه دادهها، ابتدا با استفاده از نرمافزار Mic Mac تأثیرگذارترین و تأثیرپذیرترین عوامل مؤثر بر اشتغال روستایی طبق نظر کارشناسان ارزشگذاری شد. سپس با تشکیل ماتریس متقاطع متوازن در نرمافزار Scenario Wizard، سه راهبرد استقرار فعالیتهای متجانس، سازگار و ناسازگار برای اشتغالزایی طرحریزی شد. به منظور تخصیص زمین ابتدا با استفاده از روش AHP متغیرها وزندهی شده و سپس با استفاده از روش MCE پهنه شایستگی برای هر راهبرد به دست آمده است. در نهایت به منظور تخصیص زمین به هریک از این سه راهبرد به کمک تکنیکهای الگویابی MOLA مناسبترین عرصهها با تعیین حدود مشخص گردید. نتایج تحقیق نشان داد که نواحی جلگهای تا کوهپایهای بیشترین قابلیت برای ایجاد مشاغل متجانس و وابسته به طبیعت، نواحی کوهستانی شایسته توسعه مشاغل سازگار با طبیعت و فعالیتهای ناسازگار با طبیعت بهصورت لکههایی پراکنده در کل ناحیه امکان توسعه دارند.