انطباق: راهکار استمرار الگوی فعالیت‌ها در تغییرات گونه‌شناسی مسکن روستایی اشکورات گیلان

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه معماری، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه گلستان، گرگان، ایران.

2 استادیار، گروه معماری، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه گلستان، گرگان، ایران.

doi
10.22059/jrur.2021.318807.1617
چکیده

هدف از پژوهش حاضر بررسی سازوکار انطباق سیستم فعالیت‌ها با تغییرات پیکره‌بندی گونه‌های مسکن بومی و مهندسی ساز روستایی از طریق دسته‌بندی فعالیت‌ها و اندازه‌گیری داده‌های نحوی خانه‌ها بود. بدین منظور تعداد 382 خانه از دو گونه مسکن روستایی اشکور گیلان به‌صورت تصادفی طبقه‌بندی با توجه به روش مبتنی بر هدف و ملاحظات انتخاب شد. برای تحلیل فعالیت‌ها از مصاحبه ساختارمند، مشاهده و ثبت فعالیت‌ها استفاده گردید. همچنین جهت پیدایی تفاوت و مهم‌ترین فعالیت و مکان انجام آن آزمون مجذورکای، تحلیل بالونی و خوشه‌ای استفاده شد. نتایج به‌طورکلی نشان داد دو گونه مسکن از پیکره‌بندی‌های متفاوتی برخوردار هستند که باعث شده دسته‌بندی فعالیت‌ها، مکان رخداد آن‌ها و روابط بین آن‌ها در این مساکن متفاوت باشد؛ اما باوجود تغییر پیکره‌بندی فضایی سیستم فعالیت‌ها تغییر نکرده است و ساکنان خود را با فضاهای موردنظر انطباق داده‌اند. مشخص شد ساکنان از طریق دسته‌بندی فعالیت‌ها، انتخاب مکان خصوصیات مشابه و چند کارکردی کردن فضاها بدون حذف فعالیتی، خود را با تغییرات فضایی انطباق می‌دهند که این امر ناشی از قانونمندی‌های فرهنگی و اجتماعی است. توانایی انطباق‌پذیری ساکنان باعث شده از تمام فضاهای خانه استفاده کنند و به هماهنگی با محیط‌های مسکونی برای رفع نیازها، ارزش‌ها و رفتارهای خود بپردازند. یافته‌ها، ضرورت توجه به انطباق‌پذیری را در تحلیل‌های نحوی محیط‌های مسکونی مورد تائید قرار می‌دهند.