تحلیل مؤلفههای سرمایه اجتماعی مؤثر بر مهاجرت روستاییان با نقش میانجی دلبستگی مکانی (موردمطالعه: شهرستان جیرفت)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.
2 دانشجوی دکتری، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.
3 استادیار، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.
doi
10.22059/jrur.2021.309340.1551چکیده
مهاجرت مهمترین پدیدهای است که میتواند موجودیت و بقای جوامع روستایی را به خطر بیندازد. هدف از پژوهش حاضر بررسی اثر مؤلفههای سرمایه اجتماعی و دلبستگی مکانی بر مهاجرت افراد در روستاهای شهرستان جیرفت است. جامعه آماری شامل جمعیت فعال روستایی بود و حجم نمونه با استفاده از جدول کرجسی و مورگان به روش نمونهگیری تصادفی با انتساب متناسب 382 نفر انتخاب شد. ابزار جمعآوری دادهها پرسشنامهای محقق ساخته بود که برای تعیین روایی آن از پانل متخصصان استفاده شد. همچنین، بهمنظور سنجش پایایی ابزار تحقیق از آلفای کرونباخ استفاده شد و مقدار آن برای سنجههای مختلف پرسشنامه بین 71/0 تا 83/0 محاسبه گردید. نتایج تحلیل همبستگی پیرسون نشان داد هرچقدر فاصله محل سکونت روستاییان تا شهر بیشتر شود میزان مهاجرت آنها هم به شهرها افزایش مییابد، از سوی دیگر هرچقدر سرمایه اجتماعی در میان روستاییان کاهش یابد مهاجرت به میزان زیادی افزایش مییابد. واکاوی حاصل از آزمون تحلیل مسیر نیز نشان داد تمام مؤلفههای سرمایه اجتماعی اثرات مستقیم و معنیداری بر مهاجرت دارند و در این بین مشارکت اجتماعی بیشترین اثر مستقیم معنیدار را بر مهاجرت روستاییان دارد. ضمن اینکه دلبستگی مکانی نیز دارای اثر منفی مستقیم معنیدار بر مهاجرت است. همچنین تمامی مؤلفههای سرمایه اجتماعی بر دلبستگی مکانی دارای اثر مستقیم مثبت معنیدار هستند، به این معنا که هر چه افراد در جوامع روستایی از سطح بالایی از مشارکت اجتماعی، انسجام اجتماعی، اعتماد اجتماعی، آگاهی اجتماعی و روابط اجتماعی برخوردار باشند احتمال دلبستگی مکانی در آنها بیشتر میشود و در نتیجه احتمال مهاجرت در میان آنها کاهش مییابد.
