نگرش، آمادگی دیجیتال و مشارکت فعال: عوامل کلیدی در یادگیری الکترونیکی دانشجویان

نویسندگان

1 دکترای تخصصی، برنامه‌ریزی توسعه آموزش‌عالی، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه شهید بهشتی. استاد تمام موسسه پژوهش و برنامه

2 استاد سنجش و پژوهش، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران. تهران. ایران

3 دکترای شیمی معدنی از دانشگاه تربیت مدرس، استاد دانشکده علوم مهندسی دانشگاه تهران. دانشکده فنی، دانشکده علوم مهندسی، گروه آموزشی

4 دانشجوی کارشناسی ارشد آموزش مهندسی دانشگاه تهران. دانشکده فنی، دانشکده علوم مهندسی، گروه آموزشی علوم پایه و آموزش مهندسی. دانشگاه

doi
10.22047/ijee.2025.534930.2188
چکیده

در عصر فناوری‌های دیجیتال، یادگیری الکترونیکی به یکی از ارکان اصلی نظام آموزشی تبدیل شده و ضرورت انعطاف‌پذیری و بازتعریف روش‌های سنتی آموزش را آشکار ساخته است. این پژوهش با هدف بررسی رابطۀ نگرش دانشجویان مهندسی شیمی نسبت به یادگیری الکترونیکی با آمادگی دیجیتال و مشارکت فعال آنان انجام شد. پژوهش حاضر توصیفی و از نوع همبستگی است. جامعۀ آماری شامل کلیۀ دانشجویان کارشناسی مهندسی شیمی دانشگاه تهران (تعداد کل: ۵۰۰) بود که با استفاده از نمونه‌گیری تصادفی ساده و فرمول کوکران، نمونه‌ای به حجم ۲۴۷ نفر انتخاب شد. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه‌ای مبتنی بر ادبیات پژوهشی داخلی و خارجی گردآوری شد. روایی سازه پرسشنامه به کمک تحلیل عاملی تأییدی و پایایی آن با ضرایب آلفای کرونباخ و امگا تأیید شد. تحلیل داده‌ها در نرم‌افزار JASP و با به‌کارگیری روش‌های آمار توصیفی و استنباطی انجام گرفت. یافته‌ها نشان داد که نگرش مثبت دانشجویان به یادگیری الکترونیکی با آمادگی دیجیتال و مشارکت فعال آنان رابطۀ مثبت و معناداری دارد. نوآوری این پژوهش در آن است که با ادغام چهارچوب‌های نظری مدل پذیرش فناوری و نظریۀ خودتعیین‌گری، ابزاری جامع ارائه می‌دهد که تحلیل تعامل پیچیده میان مهارت‌های دیجیتال، انگیزۀ ذاتی و طراحی محیط‌های یادگیری الکترونیکی را ممکن می‌سازد.