تبیین الگو تصمیمگیری شهودی حسابرسان با رویکرد تئوری دادهبنیاد: مورد مطالعه سازمان حسابرسی
نویسندگان
1 استادیار، گروه حسابداری، واحد علیآباد کتول، دانشگاه آزاد اسلامی، علیآباد کتول، ایران.
2 دانشجوی دکترا، گروه حسابداری، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران.
3 دانشیار، گروه حسابداری، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران.
4 دانشیار، گروه حسابداری، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران.
doi
10.22034/iaas.2024.216982چکیده
در فرآیند حسابرسی، تصمیمات متعدد و گوناگونی اتخاذ میشود و اثرات انباشته این تصمیمات به صورت اظهارنظر انعکاس مییابد. از طرفی، ورود مباحث روانشناسی بر بستر حرفه حسابداری و حسابرسی و توجه به نقش انسان در این بین، الگوهای تصمیمگیری گوناگونی ایجاد مینماید لذا، هدف این پژوهش تبیین الگوی تصمیمگیری شهودی حسابرسان با رویکرد تئوری دادهبنیاد میباشد. به همین منظور در این پژوهش از 15 حسابرس شاغل در سازمان حسابرسی کشور که شرایط خبرگی را دارا بودند مصاحبه نیمه ساختاریافته گرفته شد و با بهرهگیری از روش نمونهگیری هدفمند و روش کیفی مبتنی بر رویکرد تئوری دادهبنیاد این پژوهش انجام پذیرفت. در این مسیر، 246 کد مفهومی، 32 مقوله فرعی و 10 مقوله اصلی و یک مدل بصری استخراج گردید. مولفههایی چون شرایط شغلی، مولفههای سازمانی، دانستههای شغلی، ویژگیهای شخصیتی، توانمندیها، نگرش، خصوصیات فردی، رفاه نسبی، خطمشی و دستاورد شناسایی شد. نتایج این بررسی نشان داد، در تصمیمگیری شهودی حسابرسان عواملی چون شرایط شغلی، مولفههای سازمانی، دانستههای شغلی، ویژگیهای شخصیتی و توانمندی بهعنوان شرایط علّی موثر و مقولهی مداخلهگر رفاه نسبی، عامل تشدید تصمیمگیری شهودی حسابرسان و مقولههای نگرش و خصوصیات فردی، ایجادکننده شرایط زمینهای تصمیمگیری شهودی حسابرسان است. راهبردهای تصمیمگیری شهودی حسابرسان، خطمشی است که از تشویقها و سازمان منعطف ناشی میشود. دستاورد پیامد تصمیمگیری شهودی حسابرسان، ممکن است مثبت باشد و باعث افزایش مهارت حسابرسان در سرعت تصمیمگیری یا تطبیق بیشتر با تغییرات سریع و پیجیدگیهای دنیای مدرن شود و یا اثرات منفی چون افزایش خودبرتربینی، کم شدن دقت و تکروی در کار را بههمراه داشته باشد.
