فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اسلام با فراخواندن بشر به سوى باورها، ارزش‏ها و هنجارهاى توحیدى، بر آن است که جامعه و فرهنگ جهانى واحدى تشکیل دهد؛ فرهنگى که مبتنى بر فطرت مشترک انسانى است. از منظر اسلام، حیات و تکامل حقیقى انسان در گرو حیات فکرى و فرهنگى اوست. از این‏رو، از یک سو، براى حفظ حیات و هویت فرهنگى، بر نفى بى‏تفاوتى نسبت ‏به ارزش‏هاى غیر توحیدى تاکید مى‏ورزد و از سوى دیگر، با نفى عصبیت‏هاى نژادى، جاذبه و دافعه اجتماعى و فرهنگى مسلمانان را در جهت فطرى و الهى هدایت مى‏کند. پژوهش حاضر بر آن است که به روش توصیفی-تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای، به بررسی نقش دین در فرهنگ‌سازی جامعه پرداخته و راهکارهای صیانت از فرهنگ را از نظرگاه آموزه‌های دینی، تبیین نماید. نتایج این پژوهش حاکی از آن است که فرهنگ، همواره با انبوهى از شرایط دگرگون در فرآیند حیات خود روبه روست و در شرایط ناهمسان، نیازهای تازه‏ترى سر برآورده، پاسخ مى‏طلبند. از این‏رو، براى این‏که دین بتواند با نظریه‏پردازى‏هاى اجتماعى و فرهنگى کارگشا، حضور دائمى خود را در شرایط متحول زندگى بشر حفظ کند، سازوکارهاى اساسی همچون پیروی از قوانین الهی، تشکیل حکومت و رهبری صالح، عدالت‌گستری، برقراری وحدت در جامعه، جهاد، خودباوری و خودکفایی در تمام زمینه‌ها، مقاومت فرهنگی را در خود تعبیه کرده است. مفهوم‌شناسی واژگان فرهنگ، دین، تمدن، صیانت و فرهنگ اسلامی؛ ریشه‌شناسی فرهنگ؛ نسبت‌شناسی دین و فرهنگ، نقش دین در فرهنگ‌سازی جامعه و راهکارهای صیانت از فرهنگ از نظرگاه اسلام از موضوعاتی است که پژوهش حاضر به آن پرداخته است.