ماهیت پیوستاری علوم
نویسندگان
1 عضو هیات علمی گروه جامعه شناسی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه
doi
10.22059/jihs.2023.365306.371761چکیده
در سطوح مختلف آموزش علم به درهمتنیدگی و پیوستاری بودن معنا و ماهیت علم، به وسعت دامنۀ علم در فلسفه و تاریخ علم، و به شرایط اجتماعی و فرهنگی شکلگیری آن توجه نشده است. همچنین در موضوع ماهیت علم منطقا میتوان از ماهیت یا ویژگیهای علوم غیرتجربی نیز پرسش کرد. این جستار با روش تحلیلی به بررسی رویکردهای ماهیت علم پرداخته و از آنجا به رویکرد پیوستاری علم منتج می-شود. با باور داشتن به ماهیت پیوستاری علم سه مسأله حل خواهد شد: نخست این که بحث ماهیت علم منحصر به علوم تجربی نیست، دوم این که نشان میدهد که منظور از این که گفته میشود به طور مثال تاریخ یا روانشناسی علم نیستند، به کدامین معنا بر روی پیوستار، علم نیستند، اگر چه ممکن است به معنایی دیگر روی پیوستار، علم باشند؛ سوم معنای علم در نزاع امکان و عدم امکان علم دینی را نشان میدهد، بدین معنا که علم دینی به چه معنایی ممکن و به چه معنا یا معناهایی غیرممکن است. سرانجام این که برای آموزش ماهیت علم باید سیاستگذاریهای درستی انجام شود. در آموزش ماهیت علم باید برای تقدسزدایی از علم به فراگیران راستیآزمایی علم آموزش داده شود. راستیآزمایی علم از راه توسعۀ تفکر انتقادی در فراگیران به دست میآید.