رویکرد تربیت دینی برپایۀ مدیریت تمایلات؛ تربیت دینی در اندیشۀ حجت الإسلام والمسلمین پناهیان
نویسندگان
1 دانشیار، علوم تربیتی، پژوهشکده علوم رفتاری، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، قم، ایران
2 دانشجوی دکترا، سایر، رئیس میز تخصصی عفاف دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم
3 دانشیار، علوم تربیتی، پژوهشکده علوم رفتاری، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، قم، ایران
doi
10.30471/edu.2023.9214.2729چکیده
تعلیم و تربیت مبتنی بر مدیریت تمایلات یکی از رویکردهای جدید در تربیت دینی است که راهکار اصلی آن جهاد با نفس و هدف اساسی آن افزایش توانایی متربیان در مدیریت گرایشهاست. مقالۀ پیشرو در صدد است این رویکرد به تربیت دینی را در اندیشههای پناهیان بررسی کند. تبیین این رویکرد با آسیبشناسی وضعیت موجود تعلیم و تربیت کشور و با نقطۀ کانونی تربیت دینی آغاز میگردد و به بازنگری در مفهومشناسی تربیت دینی منجر میشود و با استفاده از روش تحلیل کیفی، چارچوب کلی این رویکرد شامل ویژگیهای تربیت دینی بر پایۀ مدیریت تمایلات، مبانی، اهداف، محتوا، روشهای ارائه، فضای آموزشی و مراحل تربیت دینی معرفی میشود. در این رویکرد هدف تربیت دینی ارائۀ برنامهای برای مدیریت تمایلات و توان مندسازی متربی در راستای مخالفت با دوست داشتنیهاست. آگاه ساختن متربی از انواع تمایلات و ارائۀ تمرینهایی برای افزایش قدرت مخالفت با هوای نفس از ویژگیهای محتوا، روشها و فضای تربیتی در این رویکرد است. در مراحل تربیت دینی، در دورۀ اول تمرکز بر شناخت تمایلات است و در دورۀ دوم تمرکز بر توجه دادن به تمایلات عمیقتر و پنهانتر است.