برنامه‌ریزی راهبردی فضایی توسعه پایدار مقاصد گردشگری روستایی با استفاده از مدل استراتژیک SOAR

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی علی شریعتی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

2 استادیار، گروه جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی علی شریعتی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

3 استاد، گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی علی شریعتی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

4 استاد، گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

doi
10.22059/jrur.2018.258771.1260
چکیده

توسعه گردشگری روستایی بر مبنای توسعه گردشگری پایدار و تبدیل گردشگری به موتور محرکه اقتصادی منطقه برای توسعه مناطق روستایی از مهم‌ترین مواردی اسـت کـه نیازمنـد اتخـاذ راهبردهـای اصولی و منطقـی متناسـب بـا قابلیت‌های منطقه‌ای و محلی و با جهت‌گیری‌ برنامه‌ریزی راهبردی فضایی است. ازاین‌رو هدف این تحقیق، راهبرد توسعه مقصدهای گردشگری روستایی در شرق استان مازندران، با توجه به رویکرد فضایی (مکان، انسان، فعالیت) و ابعاد توسعه پایدار (‌اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی و زیست‌محیطی) است. روش پژوهش، توصیفی - تحلیلی و روش جمع‌آوری داده‌ها و اطلاعات موردنیاز طی برگزاری جلسات به دست آورده شد. مشارکت‌کنندگان این تحقیق در شش رده، که گروه اول در رابطه با صاحب‌نظران این حوزه (کارشناسان و متخصصان گردشگری در سازمان میراث فرهنگی) هستند که به‌صورت تمام شماری موردبررسی قرار گرفته‌اند و درمجموع 10 نفر مشخص شد. گروه دوم، دهیاران ‌(21 نفر)، گروه سوم، مردم محلی 25 نفر، گروه چهارم، گردشگران 13نفر، گروه پنجم، فروشندگان و رستوران‌داران، 7 نفر، گروه ششم هتلداران 6 نفر در نظر گرفته شده است. برای تدوین استراتژی توسعه و تشریح قوت‌ها، فرصت‌ها، آرمان‌ها و نتایج قابل‌اندازه‌گیری از تکنیک تحلیل SOAR‌ استفاده شده است. نتایج تحقیق نشان داده است که مهم‌ترین مسائل اجرایی ازنظر ذی‌نفعان به ترتیب، برگزاری همایش‌ها و نشست‌های ‌توسعه سرمایه‌گذاری در گردشگری روستایی؛ تقویت زیرساخت کالبدی (‌راه‌های ارتباطی) و برطرف کردن مشکلات مرتبط با موانع محیطی (‌توپوگرافی، شیب و ارتفاع) گردشگری؛ و دستیابی به عوامل مؤثر بر رضایت گردشگران خارجی که مستلزم ارزیابی مستمر، شناسایی، دسته‌بندی و تحلیل مجموعه نیازها، انتظارات و ادراکات گردشگران که اولویت اول تا سوم را به خود اختصاص داده‌اند.