شناسایی ابعاد و مؤلفه‎های شایستگی‎ حرفه‎ای معلمان و ارائه مدل مفهومی در تراز جمهوری اسلامی ایران

نویسندگان

1 دکترای تخصصی، مربی، عضو هیئت علمی دانشگاه فرهنگیان، تهران،

2 دکترای تخصصی، استاد تمام گروه روانشناسی تربیتی، دانشگاه علامه، تهران، ایران

3 دکترای تخصصی، استاد تمام گروه سنجش و اندازه‌گیری، ‎دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

4 دکترای تخصصی، دانشیار گروه روانشناسی تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

doi
10.30471/edu.2023.9191.2725
چکیده

شایستگی سازه‎ای است که همچون چتر بر تمام موفقیت‌ها و عملکردهای عالی معلم سایه می‎اندازد. هدف از این مطالعه، شناسایی ابعاد و مؤلفه‌های شایستگی حرفه‎ای معلمان و ارائه مدل مفهومی در تراز جمهوری اسلامی ایران است.با روش پژوهش داده بنیاد انجام شده است .جامعه آماری این پژوهش شامل متخصصان علوم تربیتی و کلیه اسناد تحولی و بود . تعداد 11نفر به‎عنوان نمونه پژوهش بر اساس دو عامل تخصص و تجربه، از استادان دانشگاه تا رسیدن دادها به اشباع نظری از طریق نمونه‎گیری هدفمند انتخاب شدند ؛ ابزار جمع‎آوری اطلاعات، مصاحبه نیمه ساختاریافته و بحث گروه کانونی و اسناد مرتبط با موضوع بود . پس از پیاده‌سازی مصاحبه‌ها، تحلیل داده‌های اولیه از طریق تحلیل محتوای استقرایی با استفاده از کدگذاری باز، محوری و انتخابی و با بهره‌گیری از نرم افزار مکس کیو دا انجام شد. روایی آن با روش سه سویه نگری منابع داده‎ها تأیید شد و پایایی آن با روش توافق بین دو کدگذار 03/86 درصد به دست آمد که بیانگر همخوانی بالا و پایایی مناسب است. یافته پژوهش موجود در4 بعد و 19 مؤلفه و 96 خرده مؤلفه شناسایی شد که‌این ابعاد شامل دانش حرفه‌ای، عمل حرفه‌ای، تعهد حرفه‎ای و توسعه هویت حرفه‎ای است، شایستگی حرفه‌ای بر اساس اخلاق حرفه‌ای، پایبندی به ارزش‌های دینی و صلاحیت حرفه‎ای تبیین شده است. در شیوه‌های جدید تربیتِ معلم توصیه می‌شود.