فراتحلیل پژوهش‌های سرمایۀ اجتماعی در بازۀ زمانی 1398-1392

نویسندگان

1 دانشگاه فرهنگیان، پردیس شهید مدرس، سنندج

doi
ppsc/ppsc.2023.9009.1007
چکیده

این مقاله با هدف بررسی پژوهش‌های مرتبط با سرمایۀ اجتماعی انجام شده در فاصلۀ سال‌های 1392 تا 1398 در ایران تهیه شده است. روش انجام تحقیق، فراتحلیل کیفی بوده و در آن از بین 719 مورد از مقالات علمی، پایان‌نامه‌های کارشناسی ارشد و رساله‌های دکتری در رشته‌های مختلف علوم انسانی 80 مورد به عنوان نمونه‌های تحقیق انتخاب بررسی شدند.نتیجۀ پژوهش نشان می‌دهد رابطۀ سرمایۀ اجتماعی با هر یک از متغیرهای زمینه‌ای باید با درنظر گرفتن کنترل یا عدم کنترل سایر متغیرها تحلیل شود. متغیرهای سن، جنسیت، تأهل و اشتغال با سرمایه اجتماعی همبستگی متوسطی دارند و متغیرهای تحصیلات و درآمد به صورت غیرمستقیم با سرمایۀ اجتماعی همبستگی دارند. سرمایۀ اجتماعی در سطح خرد با هویت اجتماعی و ملی، مشارکت سیاسی، رضایت از زندگی، نشاط و شادکامی و امید به آینده، احساس امنیت، قانون‌مداری، احساس رفاه (رفاه ذهنی)، احساس شایستگی، احساس معناداری، احساس مؤثر بودن افراد همبستگی مستقیم و معنادار دارد؛ و در سطح کلان، با امنیت اجتماعی، توسعه، تسهیم دانش و توانمندسازی افراد و گروه‌ها و پایین بودن میزان ارتکاب جرائم، انحرافات و آسیب‌های اجتماعی، آلودگی و تخریب محیط زیست همبستگی مستقیم و معنادار دارد. از سوی دیگر، احساس امنیت اجتماعی، توسعه‌یافتگی، وضعیت اقتصاد و رفاه جامعه، دینداری و مشارکت دینی، استفاده از مطبوعات، میزان و نوع جرایم و انحرافات و کیفیت ارتباطات اجتماعی از مهم‌ترین عوامل مؤثر بر سرمایۀ اجتماعی هستند.