آسیب‌شناسی فرهنگ دینی عشایر در عصر جهانی شدن و راهکار‌های تعامل پویا با آن

نویسندگان

1 دانش اموخته رشته برنامه ریزی درسی دانشگاه شیراز

doi
ppsc/ppsc.2023.9270.1009
چکیده

پژوهش حاضر قصد شناسایی آسیب‌های فرهنگ دینی عشایر در عصر جهانی شدن را دارد. سپس راهکار‌های تعامل پویا با آن را معرفی می‌کند. رویکرد حاکم در این پژوهش کیفی از نوع تحلیل اسنادی و نحوه گرد‌آوری داده‌ها روش پژوهش توصیفی است؛ زیرا در پی توصیف پدیده جهانی شدن و شناخت شرایط موجود است و از سوی دیگر در پی استخراج مفاهیم و کشف خطوط اصلی اندیشه صاحب‌نظران در زمینه ارائه راهکار‌های مقابله با جهانی شدن در حوزه فرهنگ دینی در بین عشایراست. عمده‌ترین یافته-های پژوهش عبارتند از اینکه جهانی شدن به عنوان معنای همجواری جهانی ‌مکانی فزاینده نعریف می‌شود که آن را «نابودی مکان توسط زمان» می‌خوانند. جهانی شدن چه به عنوان پروسه و چه به عنوان پروژه دارای ابعاد سیاسی، فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی است. این ابعاد را از منظر فکری و نظری می‌توان در دو حوزه کلی با عنوان «بعد ایدئولوژیک و بعد «تکنولوژیک» طبقه-بندی کرد. اسلام و تعالیم دینی با رویه تکنولوژیک جهانی شدن بیشتر می‌تواند تعامل و سازگاری داشته باشد، اما در بعد ایدئولوژیک تعارض اسلام و جهانی شدن بیشتر از درجه انطباق و سازگاری با آن می‌باشد. حوزه فرهنگ دینی در عصر جهانی شدن دچار چالش شده است؛ از عوامل تشدیدکننده و آسیب‌رسان به ارزش‌های دینی عشایر، می‌توان مهاجرت، فقر، تجدد خواهی و آسیب‌های گرایش به روشنفکری و غرب‌زدگی در جوانان را نام برد.