تبیین چارچوب نظری تربیت اعتقادی از رهیافت انسانشناسی فلسفه اسلامی
نویسندگان
1 دکترای تخصصی، استادیار، استادیار گروه علوم تربیتی مؤسسه آموزشی و پژهشی امام خمینی
2 دکترای تخصصی، استادیار، استادیار گروه علوم تربیتی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی
3 دانشجوی دکترا، مربی، دانشجوی دکتری فلسفه تعلیم و تربیت اسلامی مؤسسه آموزشی و پژهشی امام خمینی
doi
10.30471/edu.2023.9142.2714چکیده
تربیت اعتقادی بهعنوان مهمترین بخش تربیت دینی، بر مبانی مختلفی استوار است که تبیینکننده فرایند عملی آن خواهد بود. عدم انتخاب و تبیین صحیح مبانی نظری از رهیافت انسانشناسی ناقص، آسیبهایی از جمله یکسونگری و غالب شدن فرهنگ آموزشگری صرف را در تربیت اعتقادی به دنبال دارد. پژوهش حاضر درصدد است با تبیین چارچوب نظری تربیت اعتقادی از رهیافت انسانشناسی دینی، مبانی این ساحت تربیتی و مدلولهای آن را ذیل فلسفه تعلیم و تربیت اسلامی با تأکید بر دیدگاه علامه مصباحیزدی استنتاج نماید. رویکرد پژوهش، نظری است و با روش تحلیلی استنتاجی اقدام به توصیف، تحلیل و درنهایت استنتاج مینماید. مبانی بهدستآمده بهعنوان یافتههای پژوهش حاضر نشان میدهد که استقلال ابعاد سهگانه نفس−بینش، گرایش و توانش− در مقام نظر است و در مقام عمل، نباید جدای از هم در نظر گرفته شود؛ عمل تربیتی حاصل درهمآمیختگی همه ابعاد است و در تربیت انسان نقش مؤثر دارند. در این میان، بعد گرایشی، پل ارتباطی بین بعدشناختی و بعد رفتاری است و غفلت و کمتوجهی به این بعد در تربیت اعتقادی موجب یکسونگری وتنزل به آموزشگری صرف و درنهایت عدم دستیابی به هدف غایی تربیت اعتقادی یعنی ایمان میشود. ازاینرو، مقصد تربیت اعتقادی، ایجاد رفتارهای ارادی هماهنگ با آموزههای اعتقادی خواهد بود.