واکاوی الگوی اخلاق و سلوک مربی در قرآن
نویسندگان
1 علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان
2 دانشیار گروه علوم تربیتی دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه اصفهان
3 عضو هیأت علمی/دانشگاه اصفهان
doi
10.30471/edu.2022.8835.2648چکیده
هدف از پژوهش حاضر، واکاوی الگوی اخلاق و سلوک مربی در قرآن بوده است. بدین منظور، آن دسته از آیات قرآن که در آنها یک موقعیت تربیتی وجود داشت، مورد واکاوی قرار گرفت؛ ضمناً برای درک صحیحتر مفاهیم قرآنی و سیاق آنها، به تفاسیر المیزان و فی ظلال القرآن نیز رجوع شد. در پژوهش حاضر، با بهرهگیری از روش تحلیل مضمون، ابتدا ۲0 مضمون اصلی اخلاق و سلوک مربی مرتبط با مبادی سهگانه فرایندمحور رشد اخلاقی فراگیر یعنی «شناختی، گرایشی، اراده و عمل» استخراج شد. در گام بعدی، مضمونهای اصلی بهدستآمده در قالب سه مضمون سازمان دهنده و یک مضمون فراگیر دستهبندی گردید و درنهایت، شبکه مضامین و الگوی آنها تدوین شد. یافتههای این پژوهش نشان میدهد که مضمونهای استنتاج شده محور شناختی در مؤلفههای «کلام روشن و ابهامزدا برای روشنگری فراگیر» و «تبیین غایتهای حقیقی»، محور گرایشی در مؤلفههای «تبیین مقاصد و مطامع غیردنیوی مربی»، «همسانی مربی با فراگیر» و «دعوت توام با رأفت از جانب مربی» و محور اراده و عمل در مؤلفههای «پیشقدمی مربی در عمل» و «اجتناب از اجبار و اکتفا به تذکر» دارای بیشترین فراوانی بودند و لذا در شمار مهمترین مؤلفهها محسوب میشوند.