تحلیل تربیتی−روانشناختی آرامش خانواده در پرتو مودت و رحمت با نگاهی به هرم سه بعدی نفس انسان
نویسندگان
1 عضو هیئت علمی موسسه امام خمینی (ره)
doi
10.30471/edu.2022.8332.2538چکیده
نظام خانواده از منظر اسلام بر سه رکن بنیادین ایمان و باور اصیل، عواطف و گرایشهای پایدار و سلوک اخلاقی استوار برقرار میگردد. قرآن، ضمن اینکه تشکیل خانواده را یکی از نشانههای الهی میشمرد، تجلی آیات الهی در زندگی خانوادگی را محور ارکان مزبور دانسته است. این حضور الهی دستمایۀ اصلی حاکمیت آرامش بر فضای خانواده و زمینهساز تربیت شایستۀ فرزندان است. آفرینش مرد و زن با هویت انسانی یکسان، برقراری ارتباط خاص زناشویی مابین زن و مرد با انگیزۀ نیل به آرامش، ایجاد مودت و رحمت مابین زوجین در آستانۀ ازدواج در راستای تدوام بخشیدن به زندگی آرمانی خانوادگی سرشار از آرامش و فراخواندن اهل تفکر به اندیشیدن در خصوص نظام خانواده، از مرحلۀ تشکیل تا بالندگی و گسترش آن به مثابۀ یکی از آیات الهی، موارد چهارگانهای هستند که خداوند با بیان آنها پرتوی از حضور خویش را ترسیم فرموده است. مقالۀ پیش رو در صدد است با تکیه بر رهنمودهای قرآن و اهلبیتb و با روش اکتشافی، به استناد منابع موجود، از جمله با اشاره به نظریۀ «هرم سه بعدی روان انسان» نشان دهد که دو صفت شخصیت مودت و رحمت پشتوانۀ نیرومندی برای ایجاد و نهادینهسازی آرامش و فراهمآوری زمینه و شرایط برای تربیت فرزندان در زندگی خانوادگی بهشمار میروند. پیرو چنین تحلیلی، نگرش قرآن در رابطه با جایگاه مودت و رحمت بهمثابۀ دو نمونه از تجلیات الهی و نقش آنها در گسترش آرامش به ساحتهای بینشی، گرایشی و رفتاری اعضای خانواده تبیین میگردد تا هر پژوهشگری در تحقیقات بعدی فراتر از تحقیق حاضر، از اصول برگرفته از این تحلیل برای مشاورۀ خانواده از منظر اسلام بهرهبرداری کند.