تربیت اخلاقی فضیلتمند
نویسندگان
1 عضو هیئت علمی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه
2 دانشیار دانشگاه ادیان و مذاهب
3 دکترای فلسفه تعلیم و تربیت
doi
10.30471/edu.2022.8544.2581چکیده
تربیت اخلاقی بهعنوان یکی از مهمترین ارکان یک نظام تربیتی، سهمی عمده در جهتگیری آن نظام دارد از این لحاظ منظری که ما بر مبنای آن مواجهه با مسائل اخلاقی را برمیگزینیم، بهصورت کاملاً تعیینکنندهای نظام تربیتی را برمیسازد. ازاینرو تربیت اخلاقی فقط یک زمینه و ساحت تربیتی مشخص و منفک نیست، بلکه به یک معنا، عمق و جوهرهی نظام تعلیم و تربیت را نشان میدهد. در این میان اخلاق فضیلتگرا بهعنوان بدیلی برای نظامهای اخلاقیِ عملمحور، میتواند چشمانداز متفاوتی را در فهم ما از مسائل اخلاقی رقم زند و بنیاد تربیت اخلاقی را نیز دستخوش تحول بنیادین گرداند. هدف از این مقاله واکاوی و صورتبندی این نقش در نظام تربیتی کلان است تا مشخص گردد که تربیت اخلاقی فضیلتمند میتواند چارچوبی متفاوت برای کلیت نظام تربیتی باشد. در این مقاله تلاش بر این است تا اولاً بهصورت فلسفی و نظر یک به اخلاق فضیلت در ارتباط با تأثیرگذاری بر نظام تربیتی پرداخته شود و از سوی دیگر تنها جنبه خاصی از این نظام مورد توجه نباشد، بلکه تأثیر اخلاق بر کلیت نظام تربیتی مورد بررسی قرار گیرد. مقاله نهایتاً با این رهیافت به پایان میرسد که: تربیت اخلاقی فضیلتمندانه در اساس نوعی نگرش متفاوت به ساحت تربیت اخلاقی را رقم خواهد زد، زیرا بسیاری از بنیانهای تربیت اخلاقی در نظام رسمی تربیتی بر پایه رویکردی قاعدهمدار و بیرونی استوار شده است که اجازه شکلگیری درونی شاکلههای اخلاقی را از متربیان سلب مینماید. در تربیت اخلاقی فضیلتمند، هدف از تربیت اخلاقی دنبال نمودن کمال اخلاقی در ابعاد مختلف زندگی متربیان خواهد بود و نه پرداختن صرف به انجام تکالیف از سوی آنها.