تاثیر هرس بر شاخصهای فتوسنتزی، صفات فیزیولوژیکی، بیوشیمیایی و الگوی بیان برخی ژنهای دخیل در متابولیسم فنل در زیتون رقم زرد
نویسندگان
1 دانشیار گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران.
2 دانشجوی دکتری گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران.
3 استادیار گروه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گیلان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران.
4 مرکز تحقیقات و توسعه پارما، دانشگاه آیداهو، آمریکا
doi
10.30466/rip.2023.121348چکیده
درخت زیتون از محصولات کشاورزی خیلی مهم در ایران میباشد. برای افزایش بهره وری عملکرد آن، توجه به مسائل مدیریتی درختان از جمله هرس اهمیت فراوانی دارد. به منظور بررسی تاثیر سطوح مختلف هرس بر شاخصهای فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی درختان زیتون رقم زرد، آزمایشی در ایستگاه تحقیقات زیتون رودبار در طی دو سال متوالی (1399-1398) انجام شد. برای این منظور تیمارهای هرس در چهار سطح شاهد (بدون هرس)، کاهش 15، 30 و 45 درصد از حجم تاج پوششی، به ترتیب شامل هرس سبک، متوسط و سنگین در بهمن ماه سال اول روی درختان اعمال شد. نتایج نشان داد بیشترین مقدار بیان ژن فنیل آلانین آمونیالیاز (PAL) و سطح فعالیت آنزیم مرتبط و کمترین مقدار بیان ژن پلیفنلاکسیداز (PPO) و سطح فعالیت آنزیم آن در بافت برگ تحت تیمار هرس متوسط بهدست آمد. افزایش محتوای فنل کل تحت شدت هرس 30%، ارتباط مستقیمی با افزایش بیان ژن PAL و فعالیت آنزیم مربوطه داشت. مقدار شاخص فتوسنتز در تیر ماه، همزمان با گل انگیزی درختان زیتون، در تیمار هرس متوسط و سبک به دلیل افزایش بیان ژن روبیسکو بالاتر بود. هرس شدید تاثیر نامطلوب بر فعالیت آنزیم های PAL وPPO و همچنین بیان ژن های مربوط به این آنزیم ها و ژن های مربوط به آنزیم روبیسکو داشت. بهطور کلی و با توجه به متغیرهای بررسی شده، بویژه متابولیسم فتوسنتز و ترکیبات فنلی، هرس با کاهش 30 درصد کانوپی، به عنوان شدت هرس مناسب برای مدیریت باغات زیتون قابل توصیه است