توانمند‌سازی زندانیان و تأثیر آن بر اقتصاد خانواده از نگاه فقهی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه حقوق کیفری و جرم شناسی، دانشکده علوم انسانی، واحد خمین، دانشگاه آزاد اسلامی، خمین، ایران.

2 استادیار گروه حقوق کیفری و جرم شناسی، دانشکده علوم انسانی، واحد خمین، دانشگاه آزاد اسلامی، خمین، ایران

3 استادیار گروه حقوق کیفری و جرم شناسی، دانشکده علوم انسانی، واحد خمین، دانشگاه آزاد اسلامی، خمین، ایران.

doi
10.22034/ejs.2023.374449.1334
چکیده

زمینه و هدف: یکی از آسیب‌های مجازات حبس، به‌خصوص وقتی‌که سرپرست خانواده محکوم‌به حبس شود، تحمیل مشکلات اقتصادی بر خانواده‌هاست. هدف پژوهش حاضر این است که تأثیر توانمند‌سازی زندانیان را بر اقتصاد از منظر فقهی بررسی کند.مواد و روش‌ها: مقالة حاضر توصیفی-تحلیلی است و از روش کتاب­خانه‌ای استفاده‌ شده است.ملاحظات اخلاقی: در این مقاله، اصالت متون، صداقت و امانت‌داری رعایت شده است.یافته‌ها: توانمند‌سازی زندانیان از سازوکارهای بازپروری و اصلاح زندانیان است که برنامه‌های مختلفی از قبیل آموزش، اشغال و حرفه‌آموزی را شامل می‌شود. اشتغال و حرفه‌آموزی جدا از تأثیری که بر پیش­گیری از تکرار جرم دارد می‌تواند از منظر اقتصادی به بهبود وضعیت اقتصادی و معیشت خانوادة زندانیان، هم در دورة مجازات حبس و هم پس از آن کمک کند. مبنای فقهی توانمندسازی زندانیان در راستای حمایت از خانوادة آن‌ها، «قاعده وزر» است که بر شخصی بودن مجازات‌ها و مسئولیت کیفری دلالت دارد. بر اساس قاعدة مورد اشاره، مجازات صرفاً به مرتکب جرم اختصاص دارد.نتیجه‌گیری: با توجه به نقش توانمندسازی زندانیان در اشتغال آن‌ها، لازم است بیش از پیش به توانمند‌سازی در زندان‌ها توجه شود. اشتغال و حرفه‌آموزی زندانیان در بستر یک رویکرد اصلاح‌گرایانه و نگاه اقتصادی به مجازات و حبس تحقق‌پذیر است.