بررسی تنوع ویژگی های فیزیکوشیمیایی و ریخت شناسی نمونه های اهلی و وحشی انار ایران
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد گروه علوم باغبانی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.
2 کارشناس آزمایشگاه علوم باغبانی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.
3 دانشیار گروه علوم باغبانی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.
4 دانشیار گروه علوم باغبانی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.
5 دانشیار مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی یزد، یزد، ایران.
doi
10.30466/rip.2021.53557.1178چکیده
انار با نام علمی Punica granatum L. یکی از مهمترین میوه های بومی ایران می باشد. در این پژوهش برخی از خصوصیات فیزیکوشیمیایی و ریخت شناسی نمونه های وحشی انار که از کلکسیون یا از توده های طبیعی انار شهرهای یزد، شبه جزیزه میانکاله و بهشهر و نمونه های اهلی از باغات استاندارد شهرهای فیروزکوه، ساری و خلیل شهر جمع آوری شده بودند، مورد ارزیابی قرار گرفتند. در این تحقیق چهارده نمونه وحشی و شانزده نمونه اهلی در یک طرح کاملا تصادفی و با چهار تکرار مورد مطالعه قرار گرفتند. تفاوت های معنی داری در وزن صد آریل، عرض و طول آریل، آنتوسیانین پوست و آبمیوه، وزن بافت اسفنجی، درصد مواد جامد محلول، میزان ویتامین ث و اسیدیته قابل تیتراسیون، شاخص طعم، فلاونوئید، ظرفیت آنتی اکسیدانی و فنل کل مشاهده گردید. بیشترین اختلاف معنی دار شاخص طعم و طول، قطر و حجم میوه در ژنوتیپ های وحشی مشاهده شد. نتایج تجزیه واریانس نشان داد، بیشتر صفات مورد ارزیابی به غیر از صفات وزن پوست و قند کل، اختلاف معنی داری در سطح یک درصد نشان دادند که نشان دهنده تفاوت بین ژنوتیپ ها در این صفات است. براساس تجزیه به عاملها صفات موثر در هفت گروه عاملی قرار گرفتند که مجموعا 90/93 درصد از واریانس کل را توجیه کردند. صفات مربوط به عرض برگ، طول و عرض آریل، وزن 100 آریل اول و دوم و حجم آب 100 آریل اول و دوم از اجزای تشکیل دهنده عامل اول و صفات مربوط به طول، عرض، قطر، وزن و حجم میوه، وزن پوست، وزن بافت اسفنجی و آنتوسیانین پوست نیز اجزای تشکیل دهنده عامل دوم بودند. ژنوتیپ ها بر اساس تجزیه کلاستر به روش وارد، در فاصله اقلیدسی 25 به دو گروه اصلی تقسیم بندی شدند. نمونه های وحشی و اهلی دارای تفاوت های شاخصی در نسبت قند به اسید، درصد بافت اسفنجی و حجم آب میوه صد آریل و طول و عرض آریل و هدایت الکتریکی آبمیوه و مقدار آنتوسیانین بودند.