تحلیل تأثیر رسانه‌های جمعی بر کاهش اعتماد اجتماعی روستاییان (مورد مطالعه: روستاهای دهستان کنویست شهرستان مشهد)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری رشته جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دکتر شریعتی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

2 استادیار رشته جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دکتر شریعتی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

3 دانشجوی دکتری رشته جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دکتر شریعتی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

doi
10.22059/jrur.2018.242912.1169
چکیده

وسایل ارتباط‌جمعی، از طریق معانی و ارزش‌هایی که در زندگی روزمره رواج می‌دهند، در ساخت واقعیت اجتماعی روستاها تأثیر به سزایی دارند. آن‌ها تمامی عرصه‌های فردی و اجتماعی را تحت تأثیر قرار داده و نقش تعیین‌کننده و معناداری بر باورها، ایستارها و نگرش‌های اعضای جامعه دارند. رسانه‌های جمعی همچنین منبع مهمی برای تبلیغ و ترویج و یا تغییر ارزش‌های جامعه روستایی از جمله اعتماد اجتماعی به شمار می‌روند. لذا تحقیق حاضر به بررسی میزان تأثیر رسانه‌های جمعی در میزان اعتماد اجتماعی اجتماعات روستایی می‌پردازد. پژوهش از نوع کاربردی و روش انجام تحقیق توصیفی- تحلیلی است. جهت عملیاتی سازی مطالعه، دهستان کنویست به‌عنوان منطقه مورد مطالعه انتخاب گردید. برای تعیین تعداد روستاهای نمونه از تعداد 23 روستایی که بیشتر از 200 نفر جمعیت داشته‌اند 11 روستا که دارای بیشترین جمعیت را دارا بودند به‌عنوان روستاهای نمونه انتخاب گردید و حجم نمونه موردبررسی با استفاده از فرمول کوکران 196 نفر تعیین شد. اطلاعات استخراج‌شده از پرسشنامه با استفاده از روش‌های تجزیه‌وتحلیل آماری در دو نرم‌افزار SPSS و GIS و تحلیل رابطه ARAS موردبررسی قرار گرفت. یافته‌ها نشان می‌دهد ابزار ماهواره بیشترین اثر را در کاهش میزان اعتماد اجتماعی روستاییان داشته است. بر اساس نتایج حاصل از رتبه‌بندی (ARAS) روستای شترک در رتبه اول و روستای کنار گوشه در رتبه آخر قرار گرفت که نشان‌دهنده آن است در روستای شترک رسانه‌های جمعی بیشترین تأثیر را در کاهش اعتماد اجتماعی روستاییان داشته است و کمترین تأثیر مربوط به روستای کنار گوشه است.