تحلیل روابط وابسته به وضعیت ضرایب فزاینده پولی: نگاهی دوباره به فرآیند خلق پول
نویسندگان
1 دانشیار اقتصاد، گروه اقتصاد، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران
2 دانشیار اقتصاد، گروه اقتصاد، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران
3 استادیار اقتصاد، گروه اقتصاد، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران
4 دانشجوی دکتری اقتصاد، گروه اقتصاد، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران
doi
10.22034/epj.2025.21877.2613چکیده
سیاستگذاران در کنترل چرخه پولی و در نتیجه سیاستهای ضد تورمی همچنان بر رویکرد سنتی خلق پول تاکید می کنند. اما شواهد حاصل از برخی مطالعات اخیر نشان می دهد این رویکرد از طرق مختلف ناکافی است. در مطالعهی حاضر مقادیر وابسته به وضعیت ضرایب فزاینده پولی در اقتصاد ایران طی بازهی زمانی 1400:04- 1378:04 مورد بررسی قرار گرفته است. با استفاده از یک فرایند همجمعی آستانه ای، روابط بلندمدت غیرخطی ضریب فزاینده وام دهی و ضریب فزاینده نقدینگی تایید شده و نتایج نشان می دهد که در اقتصاد ایران ضریب فزاینده وام دهی علت گرنجری ضریب فزاینده نقدینگی است و تعدیل به سمت تعادل بلندمدت ضریب فزاینده نقدینگی کاملاً نامتقارن و معنیدار است. به نظر می رسد اصلاح دیدگاه چرخه خلق پول و تحلیل شرایط امروزه اقتصاد ایران نیازمند بازنگری جدی است . به جای اینکه توجه خود را صرفا بر کنترل پایه پولی و صرفا بر منابع عرضه پول قرار دهیم بهتر است توجه خود را به کنترل تقاضای وام و اعتبار از طرف جامعه معطوف کنیم. از طرف دیگر با توجه به شرایط امروز اقتصاد ایران و وجود تورم های بالا به نظر می رسد کنترل تورم و ریشه های آن از منظر غیر پولی برای کنترل تقاضای وام و اعتبار و در نتیجه کنترل چرخه پولی اجتناب ناپذیر است.
