فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

روند گسترش مدارس جدید در دورۀ قاجار در پیوند با مسائل سیاسی و فرهنگی و اجتماعی بوده است. هرگز نمی‌توان اعزام گروه‌های دانشجویی به اروپا، جنگ‌های مداوم ایران و روس و نهایتاً پیروزی انقلاب مشروطه را، در تکوین مدارس جدید نادیده گرفت. با آغاز به کار مدارس جدید نیاز به تولید کتاب‌های متناسب با آن نیز احساس شد و اهالی فرهنگ در هر دوره کوشیدند این امر مهم را سامان دهند. این مقاله می‌کوشد تاریخ تدوین یکی از این کتاب‌ها را بررسی  و تغییرات ایجاد شده را در آن آشکار کند. این پژوهش بیشتر به کتاب‌های «تاریخ طبیعی» نظر دارد و از آن میان نیز انگشت تأکید بر نظریۀ تکامل و چگونگی ورود و بسط آن به کتاب‌های درسی از آغاز تا کنون گذاشته است. با بررسی اسناد می‌توان نشان داد، علی‌رغم چالش جدی برخی از جریان‌ها در ایران با نظریۀ تکامل، این موضوع بیش‌وکم در کتاب‌ها آمده است، هر چند روایت‌های هر دوره خود بازتابی از شرایط سیاسی و فرهنگی حاکم بر نهادهای علمی و فرهنگی دارد.