بررسی اثر نامتقارن نااطمینانی سیاست‌های اقتصادی داخلی و جهانی بر شاخص کل بازار سهام ایران

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای تخصصی،گروه اقتصاد، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

2 دانشیار اقتصاد، گروه اقتصاد، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد،گروه اقتصاد، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

doi
10.22034/epj.2025.22598.2668
چکیده

این مطالعه تأثیر نااطمینانی سیاست‌های اقتصادی داخلی (EPU) و جهانی (GEPU) بر شاخص کل بازار سهام ایران را در بازه‌های کوتاه‌مدت و بلندمدت بررسی می‌کند. برای این منظور، از داده‌های فصلی 1390 تا 1402 و مدل NARDL استفاده شده است. شاخص EPU با بهره‌گیری از متغیرهای سیاستی (مخارج دولت، مالیات، نقدینگی، نرخ ارز) و روش‌های فیلتر کالمن بسط‌یافته (EKF) و تحلیل مؤلفه‌های اصلی (PCA) محاسبه شده است. نتایج نشان می‌دهد که چه در کوتاه‌مدت و چه بلندمدت، شوک‌های مثبت و منفی EPU تأثیر منفی، معنادار و متقارنی بر شاخص سهام دارند. همچنین اثر شوک‌های GEPU بر شاخص بازار سهام در کوتاه‌مدت نامتقارن بوده و شوک‌های مثبت GEPU در کوتاه‌مدت ابتدا اثری مثبت و سپس اثر منفی دارند، در حالی که شوک‌های منفی آن اثر مثبت ایجاد می‌کنند. با این حال، بر اساس نتایج به دست آمده شوک‌های GEPU در بلندمدت تأثیر معناداری بر شاخص بازار سهام ندارد. علاوه بر این، نتایج نشان می‌دهد که شاخص قیمت مصرف‌کننده و بحران کووید-19 نیز در بلندمدت اثر مثبت و معناداری بر شاخص بازار سهام داشته‌اند.