اعتبارسنجی مشتریان خرد در نئوبانکها: توسعه مدل ترکیبی با رویکرد تحلیل محتوا و تصمیمگیری چندمعیاره
نویسندگان
1 گروه مالی بانکداری، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبایی (ره)، تهران ایران
2 گروه مالی و بانکداری، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبایی (ره)، تهران ایران
doi
10.22034/epj.2026.23254.2709چکیده
این پژوهش با هدف طراحی و توسعه یک مدل اعتبارسنجی برای مشتریان خرد در نئوبانکها انجام شده است. بدین منظور، با بهرهگیری از تحلیل محتوای مصاحبههای نیمهساختاریافته با خبرگان صنعت بانکداری و از طریق کدگذاری باز، مؤلفههای مؤثر بر اعتبارسنجی شناسایی و دستهبندی شدند. سپس بهمنظور اولویتبندی و وزندهی شاخصهای استخراجشده، از روش تصمیمگیری چندمعیاره بهترین/بدترین (BWM) استفاده شد. یافتهها نشان دادند که تراکنشها و رفتارهای مالی با ضریب اهمیت ۳۶/۰ بیشترین تأثیر را در مدل اعتبارسنجی دارند. سوابق قانونی و بیمهای با ضریب اهمیت ۲۷۹/۰و فعالیتهای آنلاین مشتریان با ضریب اهمیت ۲/۰ بهترتیب در رتبههای دوم و سوم قرار گرفتند. همچنین، اطلاعات شخصی و خانوادگی و رفتارهای ریسکپذیر و خیریهای از تأثیر کمتری برخوردار بودند. این مدل با تلفیق دادههای سنتی و غیرسنتی، زمینهساز افزایش دقت در ارزیابی ریسک اعتباری و بهینهسازی فرآیندهای تصمیمگیری اعتباری در نئوبانکها است. از مهمترین دستاوردهای این پژوهش، گسترش دامنه دسترسی به خدمات مالی برای گروههای فاقد سابقه اعتباری رسمی و فراهمسازی امکان ارائه خدمات مالی هدفمند و هوشمند بر پایه تحلیلهای رفتاری است. نتایج این مطالعه میتواند مبنای تدوین سیاستهای مؤثر در حوزه توسعه خدمات دیجیتال بانکداری و ارتقای نظامهای اعتبارسنجی مشتریان خرد قرار گیرد
