تنظیم قوانین و مقررات در نظام بانکی ایران با تأکید بر نقش مجلس و قانون‌گذاران: رویکرد نظریه بازی‌ها

نویسندگان

1 گروه حسابداری، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصاد، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری، گروه مالی بانکداری، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبایی (ره)، تهران، ایران .

3 دانشیار گروه مالی و بانکداری، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبایی (ره)، تهران ایران

doi
10.22034/epj.2025.21482.2581
چکیده

یکی از چالش‌های اساسی نظام بانکی ایران، تنظیم قوانین و مقررات است که نقش کلیدی در بحران‌های مالی و بانکی دارد. بدون توجه به بازیگران حوزه مقررات بانکی، نمی‌توان به اهداف مطلوب دست‌یافت. در این پژوهش، با استفاده از روش تحلیل محتوا و مصاحبه با خبرگان، خواسته‌ها و اقدامات موردنیاز شناسایی شده‌اند. از طریق رویکرد نظریه بازی‌ها و مدل گراف، وضعیت تعادل بین بازیگران کلیدی مانند قانون‌گذاران، بانک مرکزی، بانک‌ها، مشتریان، سرمایه‌گذاران و سازمان‌های بین‌المللی بررسی شده است. وضعیت تعادل بین بازیگران از طریق مصاحبه‌ها و تعیین ترجیحات آن‌ها در خصوص وضعیت‌های بازی مشخص شده و با تحلیل مسیر تکاملی، حرکات بازیگران از وضع موجود به وضعیت تعادل تعیین شده است. نتایج این پژوهش نشان داد که وضعیت تعادل فعلی مطلوب جامعه و سیاست‌گذاران نیست و برای رسیدن به تعادل مطلوب، نیاز به تغییر ترجیحات بازیگران وجود دارد. از طریق تحلیل بازی معکوس، مشخص شد که قانون‌گذاران و بانک مرکزی باید با تنظیم قوانین و مقررات نوآورانه که فضای نوآوری را به رسمیت می‌شناسند، به وضعیت مطلوب برای اقتصاد کشور دست یابند. این پژوهش به سیاست‌گذاران کمک می‌کند تا درک بهتری از پویایی‌ها و تعاملات بین بازیگران داشته باشند و سیاست‌های مؤثرتری طراحی کنند.