بررسی و مقایسه بهرهوری کل صنعت پالایشی از رویکردهای دادههای تلفیقی و تحلیل پوششیدادهها
نویسندگان
1 دانشیار گروه اقتصاد و مدیریت انرژی، دانشکده نفت تهران، دانشگاه صنعتنفت، تهران، ایران
doi
10.22034/epj.2025.21841.2609چکیده
مزیت کشور در برخورداری از منابع سرشار نفت و گاز و همچنین وابستگی اقتصادی به درآمدهای نفتی و ارتباط پسین و پیشین با صنایع متعدد دیگر، آن را به عامل محرکهای برای بخشهای مختلف اقتصادی تبدیل کرده است. از طرفی، صنعت پالایشی نقش قابلتوجهی در صنعت انرژی داشته لذا افزایش بهرهوری این صنعت میتواند منجر به افزایش تولیدات صنعتی و درنتیجه باعث رشد بیش از پیش اقتصاد شود. از اینرو، ارزیابی عملکرد صنعت پالایشی همواره یکی از مسائل مهم در ادبیات اقتصادی بوده است. در این پژوهش بدین منظور ارزیابی صنعت پالایشی، با استفاده از یک تابع تولید مرزی تصادفی از داده های تلفیقی و تحلیل پوششی دادهها انجام می شود. هدف از تحقیق حاضر بررسی بهرهوری پالایشگاهها و این صنعت کشور با استفاده از مقایسه دو روش مذکور بوده است. روش تحقیق پژوهش مذکور با استفاده از داده های پالایشگاه ها در بازه زمانی 1401-1397 با روش تحلیلی توصیفی با برنامه ریزی ریاضی و اقتصاد سنجی تکنیک داده های تلفیقی انجام شده است. نتایج نشان می دهد برآورد بهرهوری کل با تکنیک تابع تولید مرزی، مقدار کارایی برآورد شده در سطح بالایی بوده و بین 96.3 و 95.6 درصد می باشد، در حالی که در روش تحلیل پوششی داده ها شاخص بهرهوری کل بین 71/0 تا 95/0 در نوسان بوده است. در نهایت،در بین پالایشگاههای مورد مطالعه متوسط امتیازات بر اساس مدل ابرکارایی بین 1.9 و 1.18 قرار داشته است.