برآورد اثرات انتقالی نرخ ارز بر قیمت زیربخشهای صنعت در ایران با رویکرد بیزی

نویسندگان

1 استادیار گروه اقتصاد دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

2 استادیار و عضو هیات علمی دانشگاه حضرت معصومه (س)، قم، ایران

doi
10.22034/epj.2024.21571.2593
چکیده

در این مقاله تأثیر تغییرات نرخ ارز بر روی قیمت‌های بخش صنعت در سطح‌های کلی و زیربخش‌های آن، طی دوره زمانی بهار 1375 الی تابستان 1402 با استفاده از الگوهای خودرگرسیونی برداری با روش برآورد بیزی مورد ارزیابی قرار گرفته است. نتایج نشان‌می‌دهد که در سطح کل صنعت واکنش شاخص‌های قیمت کالاهای وارداتی و صادراتی به یک شوک ارزی یکسان نیست. شاخص قیمت کالاهای وارداتی (5/76 درصد) و بعد از آن کالاهای صادراتی (3/32 درصد) در سال اول بیشترین افزایش را نسبت به سایر شاخص‌های قیمت دارند. همچنین شوک بازار ارز موجب افزایش تورم شاخص قیمت کالاهای صنعتی می‌شود. اثرپذیری شاخص قیمت کالاهای صنعتی از شوک ارزی در ماههای ابتدایی بسیار شبیه به اثرپذیری قیمت کالاهای وارداتی است به‌طوری‌که در سال اول به اوج خود می‌رسد اما پس از آن به‌تدریج تا پایان سال دوم اثر نرخ ارز بر قیمت کالاهای صنعتی از بین می‌رود. می‌توان نتیجه گرفت که اثر انتقالی نرخ ارز به قیمت‌های داخلی در بخش صنعت ناقص است. همچنین نتایج نشان داد که صنایع «تولید زغال سنگ- پالایشگاههای نفت»، «تولید ابزار پزشکی، اپتیکی، ...»، و «تولید رادیو و تلویزیون و دستگاه‌ها» بیشترین واکنش و در مقابل، به‌ترتیب صنایع «تولید منسوجات»، «دباغی و عمل آوردن چرم و ساخت کیف و چمدان» و «تولید پوشاک عمل آوردن و رنگ کردن پوست خزدار» کمترین میزان واکنش به شوک بازار ارز را نشان می‌دهند. از آنجایی‌که افزایش نرخ ارز سبب افزایش هزینه‌های تولید و افزایش قیمت محصولات می‌شود. تداوم تثبیت بازار ارز ابزاری جهت کاهش نرخ تورم از این مسیر می‌شود.