افول ارزش‌های عفاف و حجاب در دانشکده پزشکی (یک مطالعه پدیدارشناسی)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری برنامه‌ریزی درسی دانشگاه فردوسی مشهد

2 دانشیار دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی و مدیر کارگروه عفاف‎گرایی و تربیت جنسی پژوهشکده مطالعات اسلامی در علوم انسانی دانشگاه فردوسی مشهد

3 دانشیار گروه آمار زیستی و اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران

4 دانشیار دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه فردوسی مشهد

5 دانشیار دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه فردوسی مشهد (استاد مشاور)

doi
10.30471/edu.2019.1501
چکیده

این مطالعه با هدف کشف تجارب زیسته دانشجویان در زمینۀ برنامه‌درسی پنهان عفاف و حجاب دانشکده پزشکی مشهد و با استفاده از شیوه پدیدارشناسی انجام شد. ابزار گردآوری داده مصاحبه نیمه‎ساختار‎یافته بود. به صورت نمونه‎گیری هدفمند با 25 نفر از دانشجویان مصاحبه انجام شد. داده‎های جمع‌آوری‌شده به شیوه کیفی و با استفاده از نرم‌افزار Maxq در سه مرحله (کدبندی آزاد، محوری و انتخابی) کدبندی و تحلیل شد. اعتبار و صحت یافته‎ها براساس بررسی مجدد داده‎ها توسط شرکت‎‎کنندگان پژوهش، استفاده از همتایان پژوهشی، سه سویه‌سازی بررسی و تأیید شد. نتایج نشان داد که یادگیری‌های دانشجویان در زمینۀ عفاف و حجاب طی تحصیل در دانشکده پزشکی مشهد، در برخی موارد در تضاد با اهداف برنامه‌درسی رسمی بوده به‎گونه‎ای که حساسیت‌های مذهبی و فرهنگی برخی از دانشجویان در خصوص رعایت حد و مرزهای پوشش اسلامی و تعامل با جنس مخالف تا حدی کاهش یافته و رعایت آن کمرنگ‎تر شده است. به نظر می‎‎‎رسد که مسئولین باید توجه بیشتری به نقش برنامه‌درسی پنهان و یادگیری‌های ناآشکار حاصل از آن، به‌ویژه در زمینۀ عفاف و حجاب، داشته باشند و تلاش نمایند از ظرفیت‌های موجود در این زمینه جهت نهادینه‎سازی عفاف و حجاب استفاده نمایند.