اثر ابعاد سه گانه جهانی شدن بر جداسازی رشد اقتصادی از مصرف انرژی و آلودگی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد اقتصاد انرژی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران

2 استاد اقتصاد، گروه اقتصاد انرژی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.

doi
10.22034/epj.2024.21810.2606
چکیده

نگرانی درباره سه گانه انرژی(امنیت انرژی، توسعه پایدار و رقابت پذیری) موجب اهمیت یافتن جداسازی رشد اقتصادی از مصرف انرژی و آلودگی شده است. با توجه به روند رو به گسترش جهانی شدن در حوزه‌های مختلف سیاسی، اقتصادی و اجتماعی، سئوال تحقیق حاضر این است که آیا جهانی شدن در ابعاد مختلف آن می‌تواند به جداسازی رشد اقتصادی، مصرف انرژی و آلودگی منجر شود؟ برای پاسخ به این سئوال، از روش گشتاورهای تعمیم یافته برای 94 کشور منتخب بر اساس حداکثر داده‌های قابل دسترس طی دوره زمانی 2021-2000 استفاده شده و در مرحله نخست، با استفاده از رویکرد تاپیو، بازه جداسازی برای کشورهای منتخب مشخص شده و سپس، اثرمولفه‌های جهانی شدن (اقتصادی، اجتماعی و سیاسی) بر بازه جداسازی مورد آزمون قرار گرفته است. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که جهانی شدن در هر سه بعد اقتصادی، اجتماعی و سیاسی موجب بهبود جداسازی رشد اقتصادی از مصرف انرژی می‌شود. در مقابل، جهانی شدن اجتماعی نتوانسته است موجب جداسازی رشد اقتصادی از انتشار دی اکسید کربن شود. این یافته می‌تواند ناشی از تسلط روحیه مصرف‌گرایی، الگوی مصرفی انرژی‌بر و عدم درک و عدم توجه کامل به چالش‌های جهانی در خصوص محیط زیست باشد. توصیه اصلی این تحقیق به سیاستگذاران، توجه ویژه به ابعاد مختلف جهانی شدن با محوریت بعد اقتصادی، اصلاحات در حوزه اجتماعی و نیز ارتقای تکنولوژی برای حصول به جداسازی نسبی رشد اقتصادی از مصرف انرژی و آلودگی است.