اهمیت خروج از مرکزیت تصادفی در رفتار فروریزشی ساختمان‌های نرم پیچشی کوتاه‌مرتبه

نویسندگان

1 استادیار، گروه مهندسی عمران، واحد آذرشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، آذرشهر، ایران

2 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد عمران، گرایش سازه، گروه مهندسی عمران، واحد آذرشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، آذرشهر، ایران

doi
10.48303/bese.2024.2031961.1169
چکیده

خروج از مرکزیت تصادفی در آیین‌نامه لرزه‌ای ایران (استاندارد 2800) عاملی کلیدی برای کنترل اثرات نامطلوب پیچشی در سازه‌های نامنظم در پلان شناخته می‌شود. با این حال، شناخت مناسبی از اثر آن بر عملکرد فروریزش ساختمان‌های نامنظم با رفتار نرم پیچشی در دست نیست. برای این منظور، مطالعه حاضر اهمیت این عامل را در ساختمان‌های قاب خمشی بتنی ویژه مورد بررسی قرار می‌دهد. نسبت حاشیه فروریزش، معیار سنجش عملکرد فروریزش مدل‌ها فرض می‌شود. ساختمان‌های نمونه، در چهار حالت از توزیع سختی طراحی و عملکرد فروریزش آنها در حالات مختلفی از خروج از مرکزیت مورد بررسی قرار می‌گیرد. جابه‌جایی مرکز جرم، در دو سوی مرکز صلبیت نسبت به آن مرکز در نظر گرفته می‌شود. مدل‌سازی و تحلیل در نرم‌افزار اپنسیس صورت گرفته و رفتار خمیری اعضا با روش مفصل پلاستیک متمرکز شبیه‌سازی شده است. مکانیسم فروریزش این مدل‌ها در حالات مختلف خروج از مرکزیت، برای درک بهتر رفتار سازه‌ها استخراج می‌گردد. بر اساس نتایج، با تغییر موقعیت مرکز جرم در مدل‌ها، حاشیه ایمنی فروریزش به‌طور متوسط 10 درصد بهبود می‌یابد و این بهبود مستقل از مکان مرکز جرم نسبت به مرکز صلبیت در پلان است. این مشاهدات، اهمیت ضوابط پیچش تصادفی در این دسته از سازه‌ها را به زیر سؤال می‌برد.