تعادل نش، بِرگ و حریصانه در چارچوب بازی ترکیبی بین دو سیاست‌گذار پولی و مالی در فرم نرمال: کاربردی از بازی معمای زندانی

نویسندگان

1 دانشیار گروه ریاضی دانشگاه ولی عصر(عج) رفسنجان، رفسنجان، ایران

2 دانشیار گروه اقتصاد دانشگاه ولی عصر (عج) رفسنجان، رفسنجان، ایران

doi
10.22034/epj.2024.21612.2596
چکیده

دستیابی به سطح هماهنگی در اجرای سیاست‌های پولی و مالی توسط دو نهاد دولت و بانک مرکزی یکی از موضوعات مورد بحث در میان تئوریسن‌های اقتصادی است. هدف دولت دستیابی به رشد اقتصادی بالا با بکارگیری ابزار بودجه‌ای و همچنین هدف بانک مرکزی دستیابی به ثبات تورم با استفاده از ابزار نرخ بهره است. از این رو در این مطالعه تعامل بین این دو مقام در چارچوب نظریه بازی در فرم نرمال مورد بررسی قرار گرفت. برای دستیابی به تعادل در این بازی از سه مفهوم تعادلی در نظریه بازی از جمله تعادل نش، تعادل بِرگ و تعادل برداری حریصانه استفاده شده است، به طوری‌که در تعادل نش هر بازیکن به طور فردی و منفعت‌جویانه به دنبال حداکثر کردن سود خود است، اما در تعادل بِرگ بازیکنان یک رفتار نوع دوستانه را در مقابل رقیب خود اعمال می‌کنند و از طرف دیگر در تعادل برداری حریصانه بازیکنان وارد یک بازی شبه‌همکارانه می‌شوند و تلاش دارند تا با تشکیل ائتلاف با یکدیگر منافع مشترک خود را حداکثر نمایند. نتایج این بازی نشان می‌دهد که در یک بازی با دو استراتژی، تعادل نش جایی است که دولت و بانک مرکزی هر دو استراتژی سیاست انقباضی را دنبال می-کنند. در این بازی اقتصاد وارد بازی معمای زندانی نمی‌شود اما تعادل بهینه پارتو می‌باشد. از طرف دیگر تعادل بِرگ جایی است که دولت استراتژی سیاست مالی انبساطی و بانک مرکزی استراتژی سیاست پولی انقباضی را دنبال می‌کنند. از طرف دیگر بسیاری از وضعیت‌ها تعادل حریصانه شامل هم تعادل نش و هم تعادل بِرگ است