دقت پیش‌بینی جابه‌جایی‌های نسبی با استفاده از ضریب بزرگنمایی تغییرمکان در سازه‌های دارای عقب‌رفتگی

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد سازه، گروه مهندسی عمران، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران

2 استادیار، گروه مهندسی عمران، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران

doi
10.48303/bese.2024.2035507.1191
چکیده

یکی از مهم‌ترین اهداف تحلیل و طراحی لرزه ‏ای سازه‌ها جلوگیری از فروریزش ناشی از تغییرمکان‌های نسبتاً بزرگ به وجود آمده در اثر زلزله می‏ باشد. آیین‌نامه‌ها در طراحی‌های مبتنی بر نیرو، برای محاسبه تغییرمکان‌های واقعی سازه تحت اثر زلزله طرح، از ضریب بزرگنمایی تغییرمکان (Cd) استفاده می‏ کنند. در این روش ‏ها، با توجه به جابه‌جایی‌های حاصل از تحلیل الاستیک سازه‌ها، تحت اثر نیروی کاهش‌یافته، جابه‌جایی‏ های واقعی (غیرخطی) سازه ‏ها با استفاده از Cd تخمین زده می‏ شوند. ساختمان‌ها به لحاظ خصوصیت کالبدی و هندسی به دو گروه منظم و نامنظم تقسیم می‏ شوند. یکی از متداول‏ترین نامنظمی‌ها، نامنظمی در ارتفاع و از نوع هندسی است که ساختمان‌های دارای عقب‏ رفتگی در همین گروه قرار می‌گیرند. پاسخ‌های لرزه‌ای سازه‏ های نامنظم نسبت به پاسخ ‏های متناظر در سازه‌های منظم می‏تواند تفاوت قابل‌توجهی داشته باشد. هدف اصلی این پژوهش سنجش و ارزیابی ضریب بزرگنمایی تغییرمکان برای پیش‏بینی تغییرمکان جانبی بین طبقه ‏ای و بام در قاب‏ های خمشی فولادی ویژه دارای عقب‏رفتگی می‏باشد. نتایج این تحقیق که با استفاده از 24 سازه قاب خمشی فولادی دو بعدی منظم و نامنظم در دو گروه 5 و 9 طبقه انجام شده است، نشان می‏دهد مقدار 5/5 = Cd، توصیه شده در استاندارد 2800 و آیین‏ نامه ASCE7-16، جابه‌جایی ‏های بین‏ طبقه‏ ای را در سازه‌های کوتاه‌مرتبه (5 طبقه)، به‌صورت دست پایین و در سازه‌های میان‌مرتبه (9 طبقه) به‌صورت دست بالا تخمین می زند. همچنین، نتایج به‌دست‌آمده نشان‏ می‏ دهد که مقدار پیشنهادی توسط آیین ‏نامه‏ ها برای Cd با دقت مناسبی جابه‌جایی بام سازه‏ های مورد مطالعه را، تحت اثر زلزله طرح، تخمین می‏ زند.