تاثیر تحریم‌های بین‌المللی بر اقتصاد ایران با تاکید بر نقش صندوق توسعه ملی: رویکرد مدل DSGE

نویسندگان

1 استاد گروه اقتصاد، دانشکده علوم اداری و اقتصادی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 استادیار گروه اقتصاد، دانشکده علوم اداری و اقتصادی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

3 دانشجوی دکتری اقتصاد، دانشکده علوم اداری و اقتصادی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

doi
10.22034/epj.2024.20548.2483
چکیده

صندوق توسعه ملی در ایران به عنوان ابزاری در جهت کنترل این نوسانات ایجاد شده است تا بتواند اثرات منفی تکانه‌های نفتی بر متغیرهای کلان اقتصادی را کاهش دهد. ایران بویژه در سال‌های اخیر با افزایش تحریم‌های مختلفی روبرو بوده و این تحریم‌ها علاوه بر تحریم‌های نفتی به تعداد قابل توجهی تحریم‌های مالی گسترش یافته است که با تحت تاثیر قرار دادن تجارت خارجی، سبب افزایش نوسانات ارزی در کشور شده است. لذا، در مطالعه حاضر، سعی بر آن شده است تا آثار همزمان انواع تحریم‌های اقتصادی در کنار نقش صندوق توسعه ملی بر متغیرهای اقتصاد ایران مورد ارزیابی قرار گیرد. برای این منظور شوک‌های وارد شده با تاکید بر چند مسیر مهم صادرات و واردات و با توجه به تغییرات ایجاد شده در بخش‌های مختلف به دلیل حضور صندوق توسعه ملی، مدلسازی شده است. الگوی تجربی از نوع تعادل عمومی پویای تصادفی مبتنی بر رویکرد کینزین‌های جدید می‌باشد. با توجه به نتایج حاصل شده، اولا، اعمال تحریم‌های صادراتی بر کالاهای غیرنفتی و کالای وارداتی واسطه‌ای سبب بیشترین اثرگذاری بر اشتغال، دستمزد، تورم و تولید کل بوده‌ است. از سوی دیگر، تحریم‌های نفتی در مقایسه با سایر انواع تحریم‌ها تاثیر کمتری بر اقتصاد ایران دارد. در نهایت، نتایج حاکی از آن است صندوق توسعه ملی کارکرد خود را در اقتصاد ایران از دست داده و قادر به کاهش نوسانات ارزی ناشی از تحریم‌ها بر اقتصاد نیست.