فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

عصر حاکمیت سلجوقیان بر کرمان، به‌ویژه هم‌زمان با حکومت برخی از دولتمردان کاردانش، یکی از اعصار مهمی است که این سرزمین از سر گذرانیده است. حکومتی که با ورودِ ملک قاورد سلجوقی به کرمان در حدود سال 442ق پایه­ریزی شده و پس از وی نیز در میان جانشینانش تا حوالی سال 583 ه.ق ادامه یافت. حاکمان سلجوقی و کارگزاران آنها در این مدت­زمان، تحولاتی را در عرصه­های مختلف سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگیِ کرمان به‌وجود آوردند؛ اما آنچه به‌طور خاص در پژوهش حاضر مورد واکاوی قرار خواهد گرفت بررسیِ امراضِ سلاطینِ این حکومت و شیوه‌های درمانی است که توسط پزشکان این عصر به‌کار گرفته شده است. پژوهش حاضر با کاربرد روش اسـتدلال و منطـق تـاریخی، بـر آن اسـت تـا در گـام نخسـت، به معرفی کوتاه حکومت سلجوقیانِ کرمان پرداخته و در دومین و اصلی‌ترین گام، امراض رسوخ کرده به دربار سلجوقیان و شـیو ة درمـانی پزشـکان دربـار، جهت رفع این بیماریها را مورد واکاوی قرار دهد. در همین راستا از منابع مختلف تاریخی، پزشکی و همچنین تحقیقات جدید در قالب کتاب و مقاله، بهره برده شد. یافته­های این مطالعه نشانگر آن است که پزشکان حاضر در دربار سلجوقیانِ کرمان، از داروهای گیاهی و کانی‌های موجود در کرمان، جهت مداوای بیمارانِ خود بهره برده و برخی از پزشکان این عصر به ویژه افضل­الدین ابوحامد کرمانی، تأکید بسیار فراوانی بر پیشگیری داشته و آن را بر درمان ارجح می­دانند.