بررسی اثر قیمت های جهانی بر پویایی های اقتصاد ایران با تاکید بر تورم مواد غذایی در چارچوب مدل تعادل عمومی تصادفی
نویسندگان
1 استادیار گروه علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه گنبد کاووس، گنبد کاووس، ایران
2 دانش آموخته دکتری اقتصاد، دانشکده اقتصاد، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.22034/epj.2024.20260.2449چکیده
در این مقاله تاثیرپذیری اقتصاد ایران از تغییرات قیمت کامودیتیها در بازارهای جهانی مورد بررسی قرار گرفته است. برای آزمون کردن این دیدگاه، از مدل تعادل عمومی پویای تصادفی پرای تاثیرپذیری تورم کل، تورم مواد غذایی و در نهایت تولید کشور از شوک قیمت جهانی مواد غذایی و نفت استفاده شده است. نتایج مطالعه با استفاده از داده های فصلی 1400-1380 و تکنیک برآورد بیزین حاکی از آن است که تغییرات قیمت جهانی کالاهای خوراکی عامل مهم و معنادار در ایجاد تورم کل و نیز تورم مواد غذایی در کشور است. نتایج تحقیق نشان می دهد تکانه قیمت نفت هر چند در گام نخست و به طور موقت به سبب افزایش صادرات نفت منجر به افزایش تولید کل، اشتغال و مصرف می-شود اما پس از یک دوره، تغییرات نرخ ارز منجر به کاهش صادرات کالاهای داخلی و افزایش واردات کالاهای واسطه ای و در نهایت باعث کاهش تولید و افزایش تورم به ویژه تورم مواد غذایی در کوتاه مدت میشود. نکته حائز اهمیت این است که در این شرایط مصرف کالاهای خوراکی قابل مبادله (وارداتی) کاهش مییابد و کالاهای خوراکی غیر قابل مبادله جایگزین آن میشود. از طرفی شوک قیمت جهانی مواد غذایی باعث افزایش قیمت کالاهای خوراکی قابل مبادله میشود و با وجود اجرای سیاست پولی، قیمت کالاهای خوراکی غیر قابل مبادله افزایش می یابد. کاهش عرضه پول از طریق کانال نرخ ارز منجر به افزایش تقاضا برای کالاهای غیرخوراکی قابل مبادله شده و قیمت آنها نیز افزایش می یابد و فشار تورمی بیشتر می شود.
