برآورد حمایت از بخش کشاورزی با تاکید بر سیاست های ارزی

نویسندگان

1 استادیار اقتصادکشاورزی؛ عضو هیات علمی موسسه پژوهش‏های برنامه‏ریزی، اقتصادکشاورزی و توسعه روستایی، تهران، ایران

doi
10.22034/epj.2024.20515.2480
چکیده

با گذر زمان و افزایش آگاهی‌ها ، رشد جمعیت‌، بروز تنش‌ها ، بروز بلایای طبیعی ، در کنار تفاوت در ویژگی‌های آب و هوایی و تشدید کمیابی منابع پایه، اطمینان از تداوم تولید و تامین غذا، به عنوان یکی از مهمترین چالش‌های پیش‌روی حکومت‌ها در جهان تبدیل شد. در این راستا کشورها تلاش نمودند تا راهبردهای مختلفی را ب اتخاذ نمایند و به طرق گوناگون این بخش را مورد حمایت قرار ‌دهند. ازاینرو در مقاله حاضر برآورد حمایت از بخش‏کشاورزی ایران برای دوره زمانی ۱۳۹۶ الی ۱۳۹۸ با عنایت به تغییرات سیاست‏های ارزی و بحث برانگیز بودن آن، برآورد شده و تغییرات آن مورد بررسی قرار گرفته‏است.بر اساس نتایج برآورد کل حمایت و اجزای آن می‏توان دریافت تغییر سیاست‏های ارزی در هر سال با توجه به سایر عوامل موثر شامل میزان تولیدو مصرف محصولات کشاورزی، قیمت‏های داخلی، قیمت‏های جهانی هزینه‏های مترتب بر تعدیل قیمت‏ها در سرمزرعه و... برآوردهای متفاوتی و به عبارتی تبعات متفاوتی را رقم زده‏است. به عنوان مثال در سال ۱۳۹۶ کل حمایت از بخش کشاورزی مثبت ارزیابی شده‏ است. در حالی که در شرایط تخصیص ارز دولتی حمایت کل در سال‏های ۱۳۹۷ و ۱۳۹۸ منفی برازش شده ‏است. نتایج منفی در برآوردهای حمایت از تولیدکننده، مصرف‏کننده وکل نشان می‏دهد ترکیب سیاست‏های حمایتی صورت گرفته و تلفیق آن با سیاست‏های کلان و متغیرهای برون‏زایی از قبیل قیمت‏های سرمرز، مؤثر واقع نشده و گاها با توجه به طیف وسیع ابزارهای حمایتی می‏توان سیاست‏های جایگزین چون پرداخت‏های بودجه‏ای به ویژه در حوزه زیرساخت‏ها با نتایج مناسب‏تر را انتخاب نمود.