تاب‏ آوری اقتصادی و پاندمی کووید-19: یک رهیافت غیرخطی

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد علوم اقتصادی، گروه علوم اقتصادی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، سنندج، دانشگاه کردستان، ایران

2 استادیار گروه علوم اقتصادی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران

3 استادیار گروه علوم اقتصادی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران

4 دانشجوی دکتری اقتصاد، گروه توسعه اقتصادی و برنامه‌ریزی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

doi
10.22034/epj.2024.21002.2545
چکیده

در سال های اخیر پاندمی کووید-19 به عنوان یک بحران جهانی آسیب هایی را به اقتصاد کشور‌ها وارد کرده است. در ادبیات اقتصادی توجه ویژه ایی به شاخص ترکیبی تاب آوری اقتصادی در برابر شوک های خارجی در راستای کمی کردن این مفهوم صورت گرفته است. هدف از این پژوهش، بررسی تأثیر پاندمی کووید-19 بر تاب آوری اقتصادی کشورها با سطوح درآمد‌ی بالا، متوسط و پایین است. این مطالعه برای 150 کشور و با استفاده از مدلPSTR ، در بازه زمانی 2021-2020 صورت گرفته است. برای انجام این پژوهش، شاخص تاب آوری اقتصادی با استفاده از روش بریگوگلیو محاسبه شده است. نتایج پژوهش حاضر حاکی از آن است که پاندمی کووید-19 اثر منفی و معنی‌دار بر تاب‌آوری اقتصادی کشورها دارد. نتایج آزمون خطی بودن، وجود رابطه غیر‌خطی بین متغیرها را تأیید می کند. با در نظر گرفتن یک تابع انتقال و یک پارامتر آستانه‌ای، می‌توان یک مدل دو رژیمی برای توضیح رابطه غیرخطی بین متغیرهای الگو در سه گروه کشورهای با درآمد بالا، متوسط و پایین بهینه‌سازی کرد. پارامتر شیب (سرعت انتقال) برای سه گروه کشور به ترتیب برابر 57/4 ، 00/5 و 12/8 است. نتایج برآورد مدل حاکی از آن است در هر دو رژیم خطی و غیرخطی، متغیر کووید-19‌ تأثیر منفی بر تاب آوری اقتصادی گروه کشورهای با درآمد بالا، متوسط و پایین داشته است. بدین معنی که افزایش در پاندمی کووید-19 منجر به کاهش میزان تاب آوری اقتصادی این گروه کشورها شده است.