فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

جریان نوین مطالعات مالی که بر توجیه بی‏قاعدگی‌های ارزش‌گذاری از طریق مالی رفتاری تاکید دارد، از افزودن عوامل مرتبط با رفتار سرمایه‌گذاران به مدل‌های عاملی کلاسیک در جهت افزایش کارایی آن‌ها دفاع می‌کند. اهداف پژوهش حاضر، بررسی کارایی مدل‌های قیمت‌گذاری دارایی‌های سرمایه‌ای و سه عاملی فاما و فرنچ در صنعت بانک‌ها و موسسات اعتباری و نقش متغیر گرایش سرمایه‌گذار در تقویت قدرت توضیح‌دهندگی این مدل‌ها است. پژوهش حاضر از روش حداقل مربعات تعمیم‌یافته برای داده‏های 10 بانک پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران طی دوره زمانی فروردین 1392 تا آبان 1401 استفاده می‏کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که عوامل مازاد بازده بازار و اندازه دارای اثر معنی‏دار مثبت بر مازاد بازدهی بانک‌هاست و عامل مازاد بازده بازار دارای بیشترین اثر بر عملکرد تعدیل‌شده با ریسک بانک‌ها است. همچنین عامل گرایش سرمایه‌گذار نیز ضمن تاثیر معنی‏دار مثبت بر مازاد بازدهی بانک‌ها، قابلیت توضیح‌دهندگی مدل‌های قیمت‌گذاری دارایی‌های سرمایه‌ای و سه عاملی فاما و فرنچ را افزایش می‌دهد. بنابراین افزودن متغیر گرایش سرمایه‌گذار به مدل‌های عاملی می‌تواند با تبیین مناسب‌تر رفتار بازده و عوامل تاثیرگذار بر آن، سبب تسهیل سیاست‌گذاری‌ در حوزه بازار سرمایه شود.