بررسی تاثیر یارانه انرژی بر قدرت بازار صنعت ایران

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری اقتصاد، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران

2 استادیار گروه اقتصاد، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران.

3 استادیار، گروه اقتصاد، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران.

4 استادیار گروه ریاضی و آمار، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران

doi
10.22034/epj.2024.20468.2471
چکیده

پرداخت یارانه انرژی در ایران، با توجه به وجود ذخایر نفت و گاز و سیاست‌های تثبیت قیمت حامل‌های انرژی، حائز اهمیت و ازآنجایی‌که یارانه انرژی در اقتصاد دارای پیامدهای مثبت و منفی است، بررسی آثار آن به اتخاذ سیاست‌های مناسب کمک می‌کند. موضوع این مطالعه بررسی میزان تأثیرگذاری یارانه‌ی انرژی بر قدرت بازار است. در این راستا با استفاده از مدل یو و وانگ و روش پانل دیتا، برای سال‌های 1381-1398 در سطح کدهای چهار رقمی ایسیک صنایع، ابتدا متغیرهای موردنیاز نظیر موجودی سرمایه، شاخص لرنر، شاخص هرفیندال، بهره‌وری عوامل تولید و یارانه انرژی محاسبه و برآورد شد. موجودی سرمایه از روش نمایی و رابطه کلاین برای ۱۲۲ کد چهاررقمیISIC  در دوره 1381-1398 محاسبه و سپس شاخص لرنر از روش تابع تولید ترانسلوگ و با استفاده از رویکرد ساختاری برآورد شد. برای متغیر شاخص هرفیندال از اطلاعات مرکز آمار برای بنگاه‌های ۱۰ کارکن به بالای کشور و برای محاسبه بهره‌وری عوامل تولید از شاخص ترنکویست استفاده‌شده است.  نتایج پژوهش نشان می‌دهد، که رابطه بین یارانه انرژی و شاخص لرنر (قدرت بازار) منفی و رابطه بین بهره‌وری عوامل تولید، سرانه موجودی سرمایه، هزینه جبران خدمات و شاخص هرفیندال باقدرت بازار مثبت است.