تأثیر سطوح مختلف سدیم نیتروپروساید بر برخی شاخص‌های مورفولوژیکی و فیزیولوژیکی سه رقم انگور در شرایط تنش خشکی

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد

2 دانشجوی سابق دکتری گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد

3 دانشجوی دکتری گروه بیوتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل

4 استادیار گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل

5 استاد گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد

6 دانشیار گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد

doi
چکیده

در این مطالعه، به منظور بررسی اثر سدیم نیتروپروساید بر کاهش صدمات ناشی از تنش خشکی بر برخی شاخص‌های مورفولوژیکی و فیزیولوژیکی سه رقم انگور بیدانه سفید، یاقوتی و عسکری، آزمایشی در سال ۱۳۹4 به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با 4 تکرار اجرا شد. تیمارهای آبیاری در چهار سطح شامل آبیاری کامل (100 درصد ظرفیت زراعی)، تنش آبی متوسط (60 درصد ظرفیت زراعی)، تنش آبی شدید (30 درصد ظرفیت زراعی) و تیمار آبیاری مجدد پس از تیمار تنش شدید و محلول­پاشی سدیم­نیتروپروساید در سه سطح شامل غلظت­های صفر، 5/0 و یک میلی­مولار بود. نتایج نشان داد که تنش خشکی باعث کاهش ارتفاع، قطر ساقه، میزان کلروفیل، محتوای نسبی آب برگ و پایداری غشاء شد و در مقابل میزان قندهای محلول کل، کاروتنوئید، پرولین، فعالیت آنزیم‌های گایاکول پراکسیداز، آسکوربات پراکسیداز و کاتالاز تحت شرایط خشکی افزایش یافتند. رقم یاقوتی در بیشتر صفات مورد بررسی در شرایط تنش خشکی وضعیت بهتری داشت و به نظر می­رسد که این رقم نسبت به دو رقم دیگر به خشکی مقاوم‌تر باشد. کاربرد سدیم نیتروپروساید اثرات مضر حاصـل از تـنش خشکی را در ارقام انگور کاهش داده و سبب افزایش ارتفاع، قطر ساقه، محتوای نسبی آب برگ، محتوای رنگیزه‌های فتوسنتزی، پایداری غشاء، میزان قندهای محلول کل، کاروتنوئید، پرولین، فعالیت آنزیم‌های گایاکول پراکسیداز، آسکوربات پراکسیداز و کاتالاز شد. در مجموع می­توان اظهار نمود که مصرف سدیم نیتروپروساید (خصوصاً در غلظت 5/0 میلی­مولار) می‌تواند باعث کـاهش اثرات سوء تنش و بهبود رشد در ارقام انگور ‌شود.