بررسی ساختمان‌های تخریب شده و آسیب‌دیده زلزله زنده‌جان؛ مطالعه موردی: روستاهای زلزله‌زده ولسوالی زنده‌جان ولایت هرات- پاییز ۱۴۰۲

نویسندگان

1 رئیس دانشکده مهندسی دانشگاه جامی، هرات، افغانستان

2 مدیر گروه بخش عمران دانشکده مهندسی دانشگاه جامی، هرات، افغانستان

doi
10.48303/bese.2024.2016044.1144
چکیده

بروز زلزله‌های اخیر ولسوالی زنده‌جان ولایت هرات در پاییز 1402 باعث تلفات بیش از ۲۰۰۰ نفر انجامید و بیشتر خانه‌ها و ساختمان‌ها در روستاهای فوق تخریب و ویران شدند. آنچه در این فاجعه از دید فنی قابل توجه است ساخت‌وساز به شیوه سنتی و نامناسب، شکل‌گیری ساختمان‌هایی با اسکلت فلزی، بتنی و دیوار باربر بدون طراحی در مقابل نیروی زلزله است. در مناطق فوق، ساختمان‌ها به چهار دسته تقسیم‌بندی می‌شود. خانه‌های با ساخت و سازه سنتی (گلی)، ساختمان‌های بنایی، ساختمان‌های بتنی و سازه‌های فلزی. خانه‌های گلی به خاطر عدم استحکام در مقابل نیروی زلزله بیشتر از 95 درصد تخریب گردیده که بیشترین تلفات را از خود به‌جای گذاشته‌اند. ساختمان‌های بنایی در رده دوم قرار گرفته که بیشترین آسیب را بعد از خانه‌های گلی از خود به‌جا گذاشته‌اند ولی سقف‌های کمتری بر سر ساکنان فرود آمده است. در روستاهای فوق نیز ساختمان‌های بتنی و سازه‌های فلزی به چشم می‌خورد که بعضی از این سازه‌ها آسیب جدی دیده و تعدادی بدون آسیب پایداری‌شان را حفظ نمودند. اینکه در این زلزله کمتر ساختمانی بدون آسیب باقی مانده است، بدون تردید نقص در برنامه‌ریزی، طراحی، محاسبات اجرا و نظارت هر یک به‌نوبه خود می‌توانند در این حادثه بزرگ نقش داشته باشند.