اثر کیفیت تنظیم‌گری بر رشد اقتصادی ایران در چارچوب یک الگوی رشد درون‌زا

نویسندگان

1 دانشیار، دانشکده اقتصاد، مدیریت و حسابداری، دانشگاه یزد، یزد، ایران

2 دانشجوی دکتری اقتصاد، دانشگاه یزد، یزد، ایران

3 دانشیار دانشکده اقتصاد، مدیریت و حسابداری دانشگاه یزد، یزد، ایران

4 استاد بخش اقتصاد دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

doi
10.22034/epj.2024.20285.2452
چکیده

کیفیت ‌تنظیم‌گری عامل نهادی است که می‏تواند نقش تعیین‌کننده‌ای در رشد اقتصادی کشورها داشته باشد. در مطالعه حاضر تأثیر کیفیت تنظیم‏گری بر رشد اقتصادی ایران در قالب یک الگوی رشد درون‌زا بررسی‌شده است. الگوی نظری متناسب با فراوانیِ منابع طبیعی تجدید ناپذیر طراحی و با روش کنترل بهینه حل و سپس برای اقتصاد ایران مقداردهی شد. یافته‏ها نشان داد تحقق رشد اقتصادی 8 درصد مستلزم رشد تقریباً 15 درصدیِ کیفیت تنظیم‌گری و منابع طبیعی تجدیدناپذیر و همچنین رشد 5/4 درصدی فنّاوری‌های جدید است. متوسط نرخ‌ رشد متغیرهای کیفیت تنظیم‌گری، منابع طبیعی تجدیدناپذیر و فنّاوری‌های جدید طی دوره 1376-1400 برای اقتصاد ایران به ترتیب 87/0، 56/4 و 9/3 درصد است که می‌توان نتیجه گرفت با شرایط موجود دسترسی به وضعیت پایا تقریباً غیر ممکن است. به‌علاوه، با افزایش کیفیت تنظیم‌گری، رابطه منابع طبیعی تجدید ناپذیر با رشد اقتصادی از منفی به مثبت تغییر می‏کند. بر همین اساس، به ازای هر 3 درصد بهره‏برداری بیشتر از منابع طبیعی تجدید ناپذیر، کیفیت تنظیم‏گری و فنّاوری حداقل باید 1 درصد رشد کنند تا رشد اقتصادی یک درصد افزایش یابد؛ در غیر این صورت کاهش رشد اقتصادی بعید نیست.