بررسی و پیش‌بینی تورم در اقتصاد ایران با استفاده از روش میانگین‌گیری بیزی

نویسندگان

1 استادیاراقتصاد، گروه اقتصاد، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استادیاراقتصاد، گروه اقتصاد، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 دکترای اقتصاد دانشگاه آزاد اسلامی

doi
10.22034/epj.2024.20345.2456
چکیده

یکی از مهمترین مشکلات اقتصادی در ایران طی چند دهه اخیر پدیده تورم بالا و دو رقمی است، به ‌طوری که بهبود شرایط ناشی از وجود تورم بالا همواره یکی از اهداف مهم برنامه‌های توسعه کشور بوده است. دستیابی به این هدف مستلزم ایجاد ساز و کاری دقیق و هدفمند از فرآیند سیاست‌گذاری اقتصادی است که در شکل استاندارد خود، پیش‌بینی، هدف‌گذاری و تحلیل سیاستی را شامل می‌شود. برای کنترل یا مهار تورم باید عوامل تاثیرگذار برآن شناسایی شود. نتایج مطالعات دربارة عوامل موجد تورم متفاوت یا حتی ناسازگارند، زیرا بر نگرش خاص پژوهشگر استوار است. در این مقاله برای پرهیز از افتادن در چنین گردابی، از روش میانگین‌گیری بیزی برای پیش‌بینی تورم استفاده شده است. برای پیش‌بینی نرخ تورم در ایران از داده‌های فصلی سال‌های 1401:4-1369:1 استفاده شده است. نتایج نشان می‌دهد که میانگین‌گیری مدل پویا منجر به بهبودهای قابل ‌توجهی در پیش‌بینی نسبت به رویکردهای دیگر مانند OLS، ARMA و ARDL می‌شود. همچنین از بین متغیرهای تاثیرگذار بر تورم بیشترین میزان تاثیرگذاری برای پیش‌بینی نرخ تورم مربوط به متغیرهای هزینه‌های مصرفی خانوارها، نرخ بیکاری و نرخ دستمزد کارگران بوده است. بنابراین کنترل بر بازار خواربار مصرفی خانوارها، کنترل بر بازار مسکن، اصلاح الگوی دستمزدی در کشور، کنترل نرخ بهره در بانک‌ها، استفاده از سیاست‌های پولی انقباضی می‌تواند موجب کنترل و کاهش انتظارات تورمی نزد مردم شود.