فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

برنج، یکی از محصولات راهبردی ایران به شمار رفته و نقش اساسی در تامین امنیت غذایی پایدار دارد. از طرف دیگر در جریان تولید این محصول منابع آب قابل توجهی صرف می‌شود. از این رو، با توجه به کمبود منابع آبی کشور و خشکسالی‌های چند دهه اخیر، لازم است که سیاست‌های لازم به منظور سازگاری با این شرایط در کشور اتخاد شود. هدف تحقیق حاضر، ارزیابی اثرات و پیامدهای اجرای طرح محدودیت کشت برنج به جزء دو استان گیلان و مازندران بر شاخص‌های مقداری و رفاهی بازار این محصول در کشور است. برای این منظور با استفاده از داده‌های سال 1400 و مدل برنامه‌ریزی تعادل فضایی اثرات اقتصادی اجرای این طرح مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد، در صورت اجرای ممنوعیت کشت، مقدار عرضه و تقاضای داخلی به ترتیب به میزان 6/32 و 5/7 درصد کاهش می‌یابد. از دلایل کاهش کمتر مقدار تقاضا، افزایش 47 درصدی مقدار واردات است. همچنین قیمت‌های داخلی نیز افزایش می‌یابند. دیگر نتایج تحقیق از دیدگاه شاخص‌های رفاهی نشان داد، اجرای این طرح باعث کاهش رفاه عاملین بازار برنج به میزان 23 درصد خواهد شد. از این رو با توجه به اثرات رفاهی قابل توجه این سیاست، پیشنهاد می‌شود روش‌های کاهنده مصرف آب بر ممنوعیت آن ترجیح داده شود.