درآمدی بر شناسایی پراکنش توسعهیافتگی در افغانستان با کمک تکنیک تاپسیس اقلیدسی
نویسندگان
1 دانشیار گروه اقتصاد، دانشگاه رازی، کرمانشاه
2 دانشجوی دکتری اقتصاد، دانشگاه رازی، کرمانشاه
3 دانشیار گروه اقتصاد، دانشگاه رازی، کرمانشاه
4 استادیار گروه اقتصاد، دانشگاه رازی کرمانشاه
doi
10.22034/epj.2022.18804.2342چکیده
یکی از مسائل مهم کشور افغانستان پراکنش نابرابر توسعهیافتگی در بین ولایات مختلف افغانستان است. توسعهیافتگی بر اساس معیارهای مختلفی مانند سطح درآمد، سطح سواد و تحصیلات، بهداشت، زیرساختهای فیزیکی و ارتباطی و غیره قابل سنجش است. پژوهش حاضر با هدف بررسی اختلاف سطح توسعهیافتگی در کشور افغانستان برای دو مقطع زمانی 1394 و 1398 انجام شد. برای این منظور، رویکرد سه مرحلهای شامل انتخاب شاخصهای توسعه، محاسبه درجه توسعهیافتگی ولایات و تجزیه و تحلیل تغییرات منطقهای با استفاده از تکنیک تاپسیس اقلیدسی استفاده شد. نتایج نشان میدهد؛ 1) ولایت کابل در هر دو مقطع زمانی در رتبه نخست توسعهیافتگی قرار گرفته است. 2) درجه توسعهیافتگی کابل در سال 1398 نسبت به 1394 با کاهش مواجه بوده است و از عدد یک به مقدار 5280/0 رسیده است. کاهش درجه توسعهیافتگی در سایر ولایات افغانستان نیز به غیر از ولایت کندز، هرات و هلمند، رخ داده است. 3) به طور کلی میتوان گفت، وضعیت توسعهیافتگی این کشور بهبود نیافته است. چرا که میانگین توسعهیافتگی ولایات افغانستان در مقطع سال 1398 نسبت به سال 1394 افزایش نیافته و انحراف معیار توسعهیافتگی این کشور نیز کاهش نیافته است. 4) شکاف بین پیشرفتهترین و عقبماندهترین ولایات بیشتر شده است.