فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

رهیافت آسیب‏شناسی رشد، چارچوبی برای شناسایی کلیدی‏ترین موانع رشد اقتصادی «خاص هر کشور» است. این رهیافت با وجود منطبق بودن بر منطق مدل‏های رشد درون‏زا، بر خلاف این مدل‏ها، مجموعۀ ثابتی از عوامل تعیین‏کنندۀ رشد را برای همۀ کشورها مفروض نمی‌داند. به جای آن، همۀ عوامل بالقوۀ مؤثر بر رشد، از جمله عوامل اقتصادی و غیر اقتصادی، را در قالب یک فهرست طولانی درج می‌کند و با استفاده از یک درخت تصمیم‏گیری، تعداد محدود و مشخصی از عوامل کلیدی را شناسایی می‏کند. این چارچوب ضمن انعطاف‏پذیری بیش‏تر نسبت به چارچوب‏های رقیب، اصول و روش‏شناسی علم اقتصاد را هم نقض نمی‏کند. فرآیند درخت تصمیم‏گیری با این پرسش آغاز می‏شود که: چه عاملی علت سطح پایین سرمایه‏گذاری خصوصی و کارآفرینی در کشور است؟ در پاسخ این پرسش که می‏تواند «پایین بودن بازدهی اجتماعی سرمایه‏گذاری» و یا «بالا بودن هزینۀ تأمین مالی» باشد، هر یک از این دو مسیر به شاخه‏های باریک‏تری شکسته می‏شوند. در این مقاله با به­کارگیری رهیافت آسیب‏شناسی رشد و درخت تصمیم‌گیری HRV، چند عامل به عنوان موانع تعییین‌کننده رشد اقتصادی ایران شناسایی شدند: کیفیت سرمایۀ انسانی، کیفیت زیرساختارها، ریسک‌های خرد و ریسک‌های کلان که هر دو به سیاست‌های مدیریت اقتصادی کشور، از جمله شاخص‌ها و سیاست‌های حکمرانی خوب بازمی‌گردند. در شاخۀ مالی، سرکوب مالی و تبعیض‏های بخشی مهم‌ترین عامل عدم توسعۀ مالی متوازن برای شتاب بخشیدن به رشد اقتصادی شده است. مجموعۀ این تعیین‌کننده‌ها، در فقدان یک گرایش و اندیشۀ صحیح و روشن در سیاست‌گذاری رشد و توسعه اقتصادی و یادگیری در سطح مدیریت کلان و سیاست‏گذاری شکل گرفته است.