اثر ازدحام گردشگر بر سلامت جامعه میزبان با تأکید بر ایران
نویسندگان
1 کارشناس ارشد اقتصاد دانشگاه مازندران
2 استاد گروه اقتصاد دانشگاه مازندران
doi
10.22034/epj.2023.19271.2371چکیده
در ادبیات حوزه گردشگری بیشتر بر اثرات مثبت اقتصادی (افزایش درآمد و ایجاد اشتغال) و فرهنگی- اجتماعی (حفظ آثار تاریخی و سنتهای فرهنگی) پدیده گردشگری توجه شده است. با این حال پدیده گردشگری پیامدهای منفی اقتصادی (چون افزایش قیمت مسکن، کالاها و خدمات)، و زیستمحیطی (مانندآلودگی هوا و تخریب زیستگاههای طبیعی) نیز دارد که میبایست بدان توجه داشت. این پدیده همچنین پیامدهایی بر سلامت ساکنان جامعه مقصد دارد. شیوع بیماریهای همهگیر نیز از اثرات منفی گردشگری بر سلامت جوامع است. افزایش هزینههای سلامت بهعنوان نماگری از وضعیت سلامت، اثر منفی گردشگری بر سلامت جامعه میزبان را نشان میدهد. این مطالعه با هدف بررسی اثرات نسبت گردشگری ورودی به جمعیت جامعه میزبان (ازدحام گردشگر)، انتشار دیاکسید کربن سرانه و تولید سرانه بر هزینه سلامت سرانه، با رویکرد رابطه غیر خطی تولید سرانه با متغیر وابسته انجام شده است. در این مطالعه از روش گشتاورهای تعمیمیافته (GMM)، برای 30 کشور عضو کشورهای اسلامی و صادرکننده نفت منتخب (بر اساس حداکثر داده موجود) طی سالهای 2018-2004 استفاده شده است. نتایج برآورد الگوی پژوهش نشان میدهد نسبت گردشگری به جمعیت و انتشار دی اکسید کربن اثر مثبت و معنیداری بر هزینه سلامت دارند و تولید سرانه رابطه غیر خطی به شکل U وارون با هزینه سلامت دارد. این یافته نشان میدهد که افزایش تولید سرانه پس از رسیدن به نقطه بیشینه موجب کاهش هزینههای سلامت میشود. بنابراین، توصیه میشود تا قبل از رسیدن به این نقطه، بخشی از درآمد مالیاتی اخذ شده از دهکهای بالای درآمدی به سرمایهگذاری در بخش سلامت به منظور بهبود سلامت جامعه تخصیص یابد. همچنین پیشنهاد میشود برای کاهش اثر نامطلوب گردشگری بر سلامت، از مناطق جاذب گردشگری از گردشگران ورودی مالیات اخذ شود. علاوه براین، توصیه میشود روشهای بهداشت زیستمحیطی و سلامت شغلی در طراحی، ساخت و بهرهبرداری از امکانات صنعت گردشگری لحاظ شود.